AI và dịch chuyển tổng cung

3 min read

Key takeaway

AI và công nghệ đang dịch chuyển đường tổng cung sang phải - tức là cùng mức giá, nền kinh tế sản xuất được nhiều hơn - tạo ra kịch bản hiếm gặp: vừa tăng trưởng mạnh vừa lạm phát giảm đồng thời.

WHAT

Khi đường tổng cung (AS) dịch chuyển sang phải, nền kinh tế có thể đạt sản lượng cao hơn mà không cần tăng giá (lạm phát giảm hoặc ổn định). Đây là ngược chiều với supply shock tiêu cực (AS dịch trái - vừa giá cao vừa sản lượng giảm như Covid hoặc giá dầu tăng). AI là tác nhân cấu trúc dịch chuyển AS sang phải thông qua:

  • Tăng năng suất lao động (cùng người làm nhiều hơn)
  • Giảm chi phí sản xuất và dịch vụ
  • Tăng tốc đổi mới trong các ngành công nghiệp

WHY/HOW

Theo phân tích của UBS (2024), đây là lý do cốt lõi giải thích vì sao kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh dù Fed giữ lãi suất trên 5%: công nghệ AI mở rộng khả năng cung ứng song song với việc chính sách tiền tệ thắt chặt cầu. Kết quả: GDP tăng, lạm phát giảm - cả hai xảy ra cùng lúc. UBS dự báo AI đóng góp vào tăng trưởng năng suất ở mức 1-3,5%/năm từ 2024 đến 2030, và 2023-2024 mới chỉ là giai đoạn đầu của kỷ nguyên AI. Đây là lý do doanh nghiệp công nghệ Mỹ tăng trưởng vượt trội: lợi thế công nghệ tạo năng suất bền vững trong môi trường lãi suất cao.

Notes

  • 2024-07
    • UBS Midyear 2024 xác định 4 xu hướng lớn dịch chuyển tổng cung, AI là xu hướng được nhấn mạnh nhất
    • Tốc độ đóng góp AI vào năng suất kinh tế dự báo: 1-3,5%/năm đến 2030 (so với tăng vốn thông thường thấp hơn nhiều)
    • Cảnh báo cho nền kinh tế đang phát triển: nếu chỉ kích cầu mà không nâng AS qua công nghệ thì tăng trưởng mang tính chu kỳ ngắn hạn, không bền vững
    • Việt Nam và các nước đang phát triển có nguy cơ tụt hậu trong chuỗi giá trị nếu không nâng hàm lượng công nghệ

Backlinks