Key takeaway

Bitcoin là tài sản đầu cơ điển hình - giá trị dựa trên niềm tin và tâm lý thị trường thay vì intrinsic value, nên biến động cực mạnh khi tâm lý thị trường xấu. Khác với vàng có lịch sử lâu đời và thanh khoản cao, Bitcoin thiếu cả hai nên không đủ tiêu chuẩn là tài sản trú ẩn (safe haven) dù thường được gọi là ‘vàng kỹ thuật số’.

WHAT

Tài sản đầu cơ (speculative asset) là tài sản mà giá của nó chủ yếu được định bởi kỳ vọng và tâm lý đám đông, không có dòng tiền (cash flow) hay giá trị sử dụng (use value) rõ ràng để định giá bằng phương pháp DCF hay so sánh. Bitcoin thuộc loại này: không tạo ra dòng tiền (lãi suất, cổ tức), giá trị phụ thuộc hoàn toàn vào kỳ vọng thị trường. Về bản chất, giá trị của các tài sản tích trữ như Bitcoin đến từ sự đồng thuận và niềm tin cộng đồng gắn vào nó theo thời gian - khác với vàng ở chỗ niềm tin đó còn rất mới và chưa được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ khủng hoảng. Ray Dalio và nhiều nhà quản lý quỹ lớn đồng quan điểm xếp Bitcoin vào nhóm tài sản đầu cơ.

WHY/HOW

Bitcoin không có earnings, không có yield, không có intrinsic value theo nghĩa truyền thống - giá hình thành thuần túy từ cung-cầu dựa trên kỳ vọng. Biên độ dao động lớn hơn nhiều so với cổ phiếu hay vàng, phù hợp với người thích lướt sóng/đầu cơ ngắn hạn, không phù hợp nắm giữ dài hạn như tài sản phòng thủ. (1) Hành xử trong khủng hoảng: khi khủng hoảng xảy ra, tâm lý ‘risk-off’ khiến nhà đầu tư tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro cao nhất trước - Bitcoin là một trong số đó, giảm cùng chiều với cổ phiếu thay vì tăng như vàng. Bitcoin thiếu lịch sử dài và thanh khoản kém hơn vàng trong tình huống bất ổn, không đủ điều kiện thay thế vàng trong danh mục phòng thủ. (2) Tương quan với cổ phiếu công nghệ: tương quan Bitcoin-cổ phiếu công nghệ tăng cao trong các sự kiện địa chính trị, cả hai cùng giảm khi risk-off, trong khi vàng và trái phiếu Mỹ tăng. (3) Xu hướng thế hệ: thế hệ trẻ có xu hướng dịch chuyển niềm tin sang tài sản số, dù rào cản lớn vẫn là nơi mua đáng tin cậy, rủi ro lưu trữ/bảo mật và chênh lệch giá mua-bán cao.

Notes

  • 2022-02

    • Bitcoin giảm từ 45.000 USD xuống 38.000 USD (-15%) khi Nga tấn công Ukraine 24/2/2022, cùng chiều với cổ phiếu giảm - ngược chiều với vàng tăng
    • Xác nhận: crypto là tài sản rủi ro cao trong sự kiện địa chính trị, không thay thế vàng trong danh mục phòng thủ
  • 2021-12

    • Cuối năm 2021, Bitcoin lập đỉnh lịch sử mọi thời đại quanh mức 67.000 USD, sau đó điều chỉnh giảm
    • Một khảo sát trong cộng đồng Cố vấn tài chính Việt Nam cho thấy phần lớn người trẻ, nếu được chọn giữa vàng vật chất và Bitcoin, chọn Bitcoin
    • Giá trị của các tài sản tích trữ (vàng, Bitcoin) về bản chất đến từ sự đồng thuận/niềm tin của cộng đồng gắn vào nó qua thời gian; xu hướng số hóa khiến thế hệ trẻ dịch chuyển niềm tin sang tài sản số, dù rào cản lớn vẫn là nơi mua đáng tin cậy, rủi ro lưu trữ/bảo mật và chênh lệch giá mua-bán cao
  • 2021-05

    • Bitcoin giảm từ đỉnh 37.000-40.000 (-~40%) vào tháng 5/2021; Ethereum cũng giảm mạnh
    • DOGE giảm từ 0,35 (-30%) sau khi Elon Musk tweet - biến động cực mạnh do yếu tố phi cơ bản
    • Xu hướng ngắn hạn: vốn rút khỏi crypto dịch chuyển vào vàng và cổ phiếu khi Bitcoin mất đà
  • 2020-03

    • Bitcoin từ ~10.500 USD (đỉnh 2 tuần trước) xuống 4.500-5.000 USD trong cùng đợt bán tháo COVID-19
    • Nhiều nhà đầu tư cá nhân VN coi Bitcoin là ‘kênh đầu tư tốt năm 2020’ nhưng thực tế ngược lại
    • Host khẳng định Bitcoin là tài sản đầu cơ, không phải đầu tư; biến động dẫn chứng: Bitcoin từ 10.000 xuống 4.000 rồi lên 6.000 rồi về 4.000 USD trong thời gian ngắn