Key takeaway
Nhà đầu tư thường thiên lệch về phía upside - tập trung vào kịch bản tăng lợi nhuận mà bỏ qua đối xứng của rủi ro giảm, dẫn đến quản lý rủi ro yếu kém.
WHAT
Bất cân xứng nhận thức upside-downside là thiên lệch tâm lý khiến nhà đầu tư quan tâm và khuếch đại các kịch bản tăng lợi nhuận (upside) hơn là các kịch bản thua lỗ (downside) có cùng xác suất và quy mô. Biểu hiện: hỏi cách chọn cổ phiếu tăng 60-80% trong 3-6 tháng, nhưng không tính đến trường hợp giảm sàn mất lương cả năm.
WHY/HOW
Thiên lệch này bắt nguồn từ loss aversion (ghét thua lỗ) nhưng nghịch lý lại dẫn đến hành vi mạo hiểm: người ta tập trung vào upside vì nó gây hứng khởi, trong khi mentally discount downside. Hệ quả: nhà đầu tư không đặt stop-loss, nắm giữ cổ phiếu thua lỗ quá lâu, đòn bẩy quá mức. Giải pháp: luôn đặt câu hỏi đối xứng - nếu upside là X% thì downside tương ứng là bao nhiêu và mình chấp nhận được không?
Related
Notes
- 2024-03
- Ví dụ điển hình: báo đưa tin ‘tăng 1 phiên bằng lãi tiết kiệm 1 năm’ nhưng không nhắc ‘giảm sàn 1 phiên mất lương cả năm’
- Câu chuyện mạng xã hội: nhà đầu tư ước UBCK mở thêm 2 phiên cuối tuần để cổ phiếu tăng - nhưng nếu thị trường giảm như phiên 25/3 thì lại không muốn