Key takeaway
Cú sốc giá năng lượng tác động kép: vừa đẩy chi phí sản xuất lên (lạm phát chi phí đẩy) vừa làm giảm thu nhập thực của người dân, từ đó kéo tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế xuống.
WHAT
Khi giá năng lượng tăng mạnh, nền kinh tế chịu hai áp lực đồng thời: (1) chi phí đầu vào tăng làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp và đẩy giá hàng hóa lên - gây lạm phát chi phí đẩy; (2) thu nhập thực tế của hộ gia đình giảm khi phần chi cho năng lượng tăng lên, dẫn đến cắt giảm chi tiêu các mặt hàng khác.
WHY/HOW
Năng lượng chiếm tỷ trọng bắt buộc trong ngân sách hộ gia đình (xăng xe, điện, gas) và ngân sách doanh nghiệp (vận hành, logistics). Không thể thay thế ngắn hạn - nhu cầu gần như non-elastic. Vì vậy khi giá tăng, tiền chi cho năng lượng tăng nhưng sản lượng tiêu dùng không tăng tương ứng, cắt giảm ngân sách dành cho hàng hóa khác. Đây là cơ chế làm cú sốc năng lượng vừa gây lạm phát vừa làm giảm tăng trưởng - dẫn đến rủi ro đình lạm (stagflation).
Related
Notes
- 2022-05
- Giá năng lượng tăng cao khiến chi phí sinh hoạt tăng, tiêu dùng giảm - dự báo là cú sốc lớn với kinh tế toàn cầu
- Mất điện làm gián đoạn sản xuất, năng lượng tăng làm giảm chi tiêu - hai kênh tác động đồng thời lên GDP