Cổ phiếu tăng trưởng và lãi suất

4 min read

Key takeaway

Cổ phiếu tăng trưởng (đặc biệt công nghệ) có thể tăng mạnh ngay cả khi lãi suất cao nếu kỳ vọng tăng trưởng năng suất đủ lớn để bù đắp chi phí vốn - đây là nghịch lý quan trọng cần phân biệt với cổ phiếu chu kỳ.

WHAT

Trong lý thuyết tài chính chuẩn, lãi suất cao làm giảm giá cổ phiếu vì: (1) chi phí vốn tăng; (2) người dùng chuyển sang kênh ít rủi ro hơn; (3) nhu cầu tiêu dùng giảm. Cổ phiếu chu kỳ (banks, real estate, retail) thường phản ứng đúng theo hướng này.

Cổ phiếu tăng trưởng - đặc biệt nhóm công nghệ trong giai đoạn đột phá công nghệ - có thể phá vỡ quy tắc này khi:

  • Tăng trưởng kỳ vọng (earnings growth expectation) đủ mạnh để vượt qua lãi suất chiết khấu
  • Làn sóng công nghệ tạo ra nhu cầu hoàn toàn mới không phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế

WHY/HOW

Định giá cổ phiếu tăng trưởng dựa nhiều vào dòng tiền tương lai chiết khấu về hiện tại. Khi kỳ vọng tăng trưởng rất cao (như AI làm tăng năng suất toàn nền kinh tế), phần tử số (numerator = kỳ vọng lợi nhuận) tăng nhanh hơn mức chiết khấu tăng theo lãi suất. Điều này giải thích tại sao NASDAQ-100 tăng mạnh trong 2023-2024 dù Fed giữ lãi suất ở mức cao nhất 20 năm. Lý giải từ Alan Greenspan: nền kinh tế Mỹ có doanh nghiệp tạo ra năng suất tốt hơn, khiến việc làm mạnh dù lãi suất cao - tức là cấu trúc kinh tế công nghệ vô hiệu hóa kênh truyền dẫn thắt chặt tiền tệ truyền thống. Nhà đầu tư cần phân biệt:

  • Cổ phiếu chu kỳ: nhạy cảm với lãi suất, dùng chu kỳ kinh tế để định thời điểm
  • Cổ phiếu tăng trưởng công nghệ: nhạy cảm với kỳ vọng AI/công nghệ hơn lãi suất ngắn hạn

Notes

  • 2024-06

    • Giai đoạn 2023-2024: Fed funds rate ở mức 5.25-5.5% (cao nhất 20 năm) nhưng NASDAQ-100 tăng vượt trội S&P 500 và Dow Jones
    • Ngành công nghệ tăng +24% YTD (H1/2024); bán dẫn tăng +79% YTD
    • Tại Việt Nam, lãi suất thấp thường hỗ trợ ngành tài chính ngân hàng - khác với thị trường Mỹ

  • 2024-02

    • Fed funds rate 5,25-5,5% (cao nhất 22 năm) nhưng S&P 500 vượt đỉnh lần thứ 11 từ đầu năm, NASDAQ cũng vượt đỉnh
    • Mùa KQKD Q4/2023 các Big Tech đặc biệt tích cực - đây là catalyst chính kéo chứng khoán Mỹ lên
    • Thị trường việc làm Mỹ vẫn mạnh dù lãi suất cao (trái nguyên tắc truyền thống) - phản ánh cấu trúc kinh tế dựa công nghệ của Greenspan
    • PE của Tesla từng lên cả nghìn lần - ví dụ cực đoan về định giá kỳ vọng tương lai của cổ phiếu tăng trưởng

  • 2021-12

    • Cuối năm 2021, kỳ vọng Fed thay đổi lập trường chính sách tiền tệ trong năm 2022 (hướng thắt chặt) được xem là một trong hai yếu tố tạo ‘gọng kìm kép’ khiến giá trị cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn giảm mạnh, dù nhóm này từng tăng vượt trội trong năm 2020

  • 2021-03

    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm kỳ vọng lên 1,9% (từ 1,5%) sau khi gói kích thích 1.900 tỷ USD được Hạ viện thông qua - Nasdaq rơi gần 20% từ đỉnh, Tesla mất ~250 tỷ USD vốn hóa xuống còn ~563 USD/cp

  • 2021-01

    • Năm 2020: lãi suất gần 0% + các gói kích thích kinh tế lớn của chính phủ Mỹ hỗ trợ mạnh cho cổ phiếu Tesla và nhóm công nghệ tăng trưởng
    • Tesla tăng 8 lần năm 2020 là kết quả kết hợp của: fundamentals (xe điện, Gigafactory) + môi trường lãi suất thấp (macro) + kỳ vọng tương lai (sentiment)

Backlinks