Key takeaway

CAGR (trung bình nhân) luôn thấp hơn hoặc bằng trung bình cộng khi có biến động; khoảng cách càng lớn khi tài sản có năm lỗ sâu. Dùng CAGR để đo lường đúng hiệu suất thực tế của nhà đầu tư tái đầu tư toàn bộ; dùng trung bình cộng dễ gây ảo giác lợi nhuận cao hơn thực tế.

WHAT

CAGR (Compound Annual Growth Rate) = tốc độ tăng trưởng kép hàng năm, tính bằng trung bình nhân: phản ánh hiệu suất thực tế khi tái đầu tư cả gốc lẫn lãi qua nhiều năm. Trung bình cộng (arithmetic mean) = cộng lợi tức từng năm chia số năm, không tính tái đầu tư.

WHY/HOW

Khi tài sản có năm lỗ (ví dụ -50%), cần tăng 100% năm sau mới hoàn vốn - phi tuyến tính này làm CAGR thấp hơn trung bình cộng đáng kể. Tiền gửi không bao giờ âm nên CAGR = trung bình cộng - so sánh CAGR cổ phiếu với lãi suất tiết kiệm là công bằng; so sánh trung bình cộng cổ phiếu với lãi suất tiết kiệm là sai methodology.

Notes

  • 2023-01
    • VN-Index 2018-2022: CAGR vàng ~4,57%/năm, nhưng trung bình cộng cao hơn nhiều
    • VN-Index 2013-2022 (nắm giữ thụ động): CAGR ~8%/năm; không tái đầu tư (rút lãi hàng năm): ~10,37%/năm
    • Năm âm làm “lỗ kép” - giảm cả gốc lẫn lãi tích lũy