Chính sách tiền tệ Việt Nam

5 min read

Key takeaway

Chính sách tiền tệ Việt Nam phụ thuộc chủ yếu vào nội tại (GDP và lạm phát VN), không thuần theo Fed; theo dõi Fed chỉ giúp đánh giá tâm lý thị trường ngắn hạn, không thay thế được phân tích vĩ mô VN. Khi NHNN đi ngược chiều Fed, đánh đổi chính là áp lực tỷ giá và rủi ro dòng vốn chảy ra.

WHAT

Chính sách tiền tệ là tập hợp các công cụ ngân hàng trung ương dùng để đạt mục tiêu lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Tại Việt Nam, NHNN điều hành thông qua lãi suất điều hành, tỷ lệ dự trữ bắt buộc và hoạt động thị trường mở; khác Fed, NHNN cũng quản lý tỷ giá USD/VND. Năm 2023, Việt Nam là một trong số ít nước hạ lãi suất điều hành nhiều lần trong khi Fed và ECB tiếp tục tăng lãi suất để chống lạm phát - ưu tiên kích thích tăng trưởng GDP khi tín dụng tăng trưởng yếu.

WHY/HOW

Quyết định chính sách NHNN phụ thuộc vào hai điều kiện nội địa: (1) lạm phát VN có đạt mục tiêu không, (2) tăng trưởng GDP VN có đủ không. Dù Fed ảnh hưởng đến tâm lý thị trường chứng khoán Việt Nam ngắn hạn, nhận định xu hướng lãi suất VN phải dựa trên dữ liệu nội địa. Cơ chế đánh đổi khi NHNN đi ngược chiều: hạ lãi suất giúp giảm chi phí vốn và kích thích cầu tín dụng, nhưng chênh lệch lãi suất USD-VND thu hẹp tạo áp lực tỷ giá và dòng vốn ngoại có thể rút. Chính sách này chỉ bền vững khi lạm phát trong nước kiểm soát tốt và cán cân thương mại ổn định. Theo bộ ba bất khả thi (impossible trinity), một quốc gia không thể đồng thời có tỷ giá cố định, dòng vốn tự do và chính sách tiền tệ độc lập; Việt Nam quản lý vốn tương đối chặt nên có dư địa chính sách tiền tệ độc lập hơn các nước dòng vốn hoàn toàn tự do.

Notes

  • 2023-08

    • Đầu năm Chính phủ công bố chỉ tiêu GDP và lạm phát; NHNN dùng các công cụ CSTT (lãi suất điều hành, dự trữ bắt buộc, OMO) và quản lý cung tiền để điều chỉnh đạt mục tiêu - chính sách tiền tệ VN là công cụ thực thi mục tiêu vĩ mô Chính phủ, không vận hành độc lập

  • 2023-07

    • Tháng 7/2023: Việt Nam đã hạ lãi suất điều hành nhiều lần trong khi Fed tăng lên 5,25-5,5%; tín dụng tăng chỉ hơn 4% (bằng 1/2 năm thường); NHNN xác định ưu tiên tăng trưởng GDP, chấp nhận rủi ro tỷ giá; kỳ vọng Fed dừng tăng sẽ giảm áp lực tỷ giá cho VND và tạo dư địa hạ thêm lãi suất

  • 2023-05

    • Khi Fed dự kiến tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản ngày 14/6/2023, NHNN Việt Nam theo hướng ngược lại - đã giảm lãi suất điều hành 3 lần trong năm; ưu tiên mục tiêu tăng trưởng GDP 2023 thay vì đồng hành với Fed
    • Lãi suất liên ngân hàng VND ở mức ~4%, thấp hơn lãi suất trái phiếu chính phủ 1 năm; chênh lệch với lãi suất trái phiếu Mỹ 1 năm khá lớn

  • 2023-03

    • Thị trường CK Việt Nam phản ứng theo tâm lý khi Fed tăng lãi suất, nhưng đây là yếu tố tâm lý ngắn hạn
    • Để nhận định xu hướng lãi suất VN: cần theo dõi GDP và lạm phát VN, không phải thuần theo Fed
    • Ngân hàng trung ương VN nắm trái phiếu chính phủ Mỹ - khi Fed QT, giá trị tài sản dự trữ ngoại hối VN bị ảnh hưởng gián tiếp
    • NHNN hạ lãi suất điều hành trước họp Fed tháng 3/2023 - lần đầu đi ngược chiều rõ ràng
    • Cơ sở: cán cân thanh toán dương 2 tỷ USD từ đầu năm, NHNN mua thêm 3 tỷ USD dự trữ cuối 2022
    • Mục tiêu lạm phát nới lên 4,5% (từ 4%), PMI 2 tháng đầu năm < 50 - tăng trưởng là ưu tiên
    • Kỳ vọng NHNN còn dư địa giảm thêm ~100 điểm (1%) trong năm 2023

  • 2022-03

    • NQ43/2022 chỉ đạo giảm lãi suất cho vay + gói hỗ trợ 35.000 tỷ khi Fed vừa bắt đầu tăng lãi suất
    • Lệch pha này tạo áp lực tỷ giá USD/VND ước tính ~2% trong 2022

Backlinks