Chiến thuật đàm phán thương mại Mỹ

4 min read

Key takeaway

Trump sử dụng chiến thuật “đấm trước, đàm sau” - áp mức thuế cực cao để tạo áp lực tối đa, sau đó mở đàm phán song phương để thu về nhượng bộ cụ thể từng quốc gia. Cấu trúc này là “good cop/bad cop” trong đó Trump đóng vai bad cop còn Bộ trưởng Tài chính đóng vai good cop.

WHAT

Chiến thuật đàm phán thương mại của Trump dựa trên triết lý “The Art of the Deal”:

  • Đưa ra yêu cầu tối đa (thuế rất cao) ngay từ đầu.
  • Tạo tình trạng khủng hoảng buộc đối phương phải đến bàn đàm phán.
  • Dần hạ nhiệt để đổi lấy nhượng bộ.

Cấu trúc “good cop/bad cop”:

  • Bad cop (Trump): công bố mức thuế shock, gây hoảng loạn thị trường.
  • Good cop (Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent): tiếp nhận các đoàn đàm phán, mềm mỏng, đề xuất lộ trình.

WHY/HOW

Tại sao hiệu quả:

  • Thị trường tài chính phản ứng ngay lập tức - tạo áp lực chính trị trong nước tại các quốc gia bị áp thuế.
  • Các quốc gia phải đưa ra nhượng bộ cụ thể và nhanh chóng.
  • Trump giữ quyền điều chỉnh mức thuế theo “phản ứng từ đối tác” - tạo sự không chắc chắn có chủ ý.

Tại sao đặc biệt khó với Việt Nam:

  • Thâm hụt thương mại Việt-Mỹ là 100 tỷ USD (30% GDP Việt Nam) - khó tự nguyện thu hẹp nhanh.
  • Chuỗi cung ứng phụ thuộc nguyên liệu Trung Quốc không thể thay đổi ngay.
  • Khả năng “mua hàng Mỹ thêm” bị giới hạn bởi quy mô thị trường nội địa Việt Nam.

Điểm mạnh của Việt Nam:

  • Chính sách “ngoại giao cây tre” - linh hoạt, mềm dẻo.
  • Ý chí chính trị sẵn sàng đàm phán thể hiện qua chuyến công du của Phó Thủ tướng.

Notes

  • 2026-02

    • Mô hình “thông tin trước, xem phản ứng, mới tiến hành”: Trump thường đưa vấn đề lên social media (trial balloon), quan sát phản ứng thị trường và quốc tế trước, rồi mới ra văn bản chính thức.
    • Rủi ro cho nước đã nhượng bộ: Anh, Úc, Nhật Bản đàm phán xuống mức thấp hơn nhưng khi Trump áp thuế phổ quát 10-15% cho tất cả thì họ thiệt thế vì mọi người đều bằng nhau.
    • Nhật Bản gọi thuế phổ quát là “Messy” (lộn xộn) vì đàm phán lâu rồi quay về vạch xuất phát.
    • Khuyến nghị phân tích: cần xem theo mã hàng hóa cụ thể (HS code), không chỉ nhìn mức thuế chung - vì mức thuế thực tế khác nhau theo sản phẩm.

  • 2025-04

    • Precedent: chiến thuật tương tự với Mexico và Canada đầu năm 2025 (đàm phán kéo dài 1 tháng, sau đó miễn một phần)
    • Trung Quốc là ngoại lệ - không được áp dụng chiến thuật “good cop”: liên tục leo thang, 125% vào tháng 4/2025
    • Trung Quốc được cho là đang nghiên cứu “The Art of War” (Binh pháp Tôn Tử) để đối phó với Trump “The Art of the Deal”

  • Điểm yếu chiến thuật: thị trường bị “thuần hóa” dần, mỗi lần shock ít tác động hơn lần trước

Backlinks