Chỉ số tâm lý thị trường

3 min read

Key takeaway

Chỉ số tâm lý thị trường đo mức độ lạc quan/bi quan tập thể của nhà đầu tư - khi giảm mạnh trong thời gian ngắn thường báo hiệu sắp đến vùng capitulation (đầu hàng hàng loạt).

WHAT

Chỉ số tâm lý thị trường (market sentiment index) là chỉ báo tổng hợp phản ánh mức độ lạc quan hay bi quan của phần lớn nhà đầu tư tại một thời điểm. Thường được xây dựng từ khảo sát, tỷ lệ call/put options, biên độ tăng/giảm thị trường, hoặc dòng tiền quỹ. Giá trị cao = thị trường lạc quan (nguy cơ tạo đỉnh); giá trị thấp = bi quan (cơ hội tiềm năng nếu đạt vùng capitulation).

Các bộ chỉ số phổ biến:

  • CNN Fear & Greed Index (Mỹ): 7 tiêu chí gồm options put/call ratio, nhu cầu trái phiếu rủi ro, động lượng thị trường, biến động, nhu cầu tài sản trú ẩn, độ rộng giá cổ phiếu, volume.
  • Crypto Fear & Greed Index: kết hợp giá/lượng (50%) + truyền thông mạng xã hội (15%) + Google Trends (10%) + vị thế bán trọng yếu (10%) + biến động (25%).
  • TOPI (Việt Nam): thang 0-100; kết hợp giá/lượng cổ phiếu cơ sở và phái sinh + NLP đọc truyền thông real-time. Mức: 0-29 sợ hãi cực độ, 30-44 sợ hãi, 45-55 trung tính, 56-70 tham lam, 71-100 tham lam cực độ.

WHY/HOW

Sentiment là chỉ báo đảo chiều (contrarian indicator): khi chỉ số đạt cực đoan bi quan (extreme fear), thường đánh dấu gần đáy vì không còn người bán; khi cực đoan lạc quan (extreme greed), thường gần đỉnh vì thiếu lực mua mới. Tốc độ giảm sentiment quan trọng hơn mức tuyệt đối - giảm 5 điểm trong 1 tuần phản ánh sự cấp bách rút vốn.

Nguyên tắc Warren Buffett: “Khi người khác tham lam thì mình sợ hãi; khi người khác sợ hãi thì mình tham lam.” Áp dụng: dùng chỉ số tâm lý như tín hiệu mua/bán phụ trợ, kết hợp với phân tích cơ bản và xu hướng.

Notes

  • 2022-06

    • Chỉ số tâm lý thị trường giảm từ 26 (phiên tuần trước) xuống 21 trong phiên 20/6/2022, cùng lúc VN-Index thủng 1.200 điểm lần thứ hai

  • 2022-05

    • Chỉ số tâm lý Toppy ngày 9/5/2022 ở mức 20 - vùng ‘sợ hãi cực độ’ khi VN-Index mất 60 điểm, 221 mã giảm sàn

  • 2022-01

    • Ngày 19/1/2022: TOPI ở mức 46-51 (vùng trung tính, đang hồi phục) sau khi thị trường trải qua 2 phiên giảm mạnh với 185 cổ phiếu giảm sàn; xu hướng tăng dần của TOPI phản ánh tâm lý bắt đầu ổn định
    • CNN Fear & Greed Index lần đầu được giới thiệu chi tiết: 7 tiêu chí đo từ thị trường (không cần khảo sát thủ công), lấy dữ liệu tự động real-time
    • Crypto Fear & Greed Index thêm trọng số truyền thông mạng xã hội 15% và Google Trends 10% - phân biệt với CNN index chỉ dùng dữ liệu thị trường thuần túy

Backlinks