Key takeaway

Doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, tính thuế trên lợi nhuận và có nhiều công cụ tối ưu thuế (khấu hao, lãi vay, bù trừ lỗ, ưu đãi) nhưng kế toán phức tạp hơn.

WHAT

Doanh nghiệp (doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH một hoặc nhiều thành viên) là thực thể có tư cách pháp nhân, tách bạch tài sản với chủ sở hữu. Thuế TNDN tính trên thu nhập chịu thuế (taxable income) tức lợi nhuận, thuế GTGT chủ yếu tính theo phương pháp khấu trừ.

WHY/HOW

Doanh nghiệp cho phép ghi nhận nhiều loại chi phí được trừ để giảm lợi nhuận tính thuế: khấu hao tài sản cố định, chi phí lãi vay, chi phí vận hành. Có thể bù trừ lỗ của hoạt động này với lãi của hoạt động khác, điều mà hộ kinh doanh không làm được. Doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn ngân hàng và minh bạch hơn khi giải trình với cơ quan thuế. Phù hợp khi doanh thu lớn, biên lợi nhuận cao, khách hàng cần hóa đơn GTGT.

Notes

  • 2026-04
    • Thuế GTGT khấu trừ: thuế đầu ra trừ thuế đầu vào, chỉ nộp phần chênh lệch (ví dụ doanh thu 6 tỷ x 8% = 480-640 triệu đầu ra, trừ đầu vào).
    • Phương pháp trực tiếp chỉ áp dụng cho DN doanh thu dưới 1 tỷ hoặc ngành vàng bạc đá quý.
    • Ưu đãi: miễn thuế TNDN 3 năm cho DN nhỏ và vừa mới lập (Nghị định 20, theo Nghị quyết 198 phát triển kinh tế tư nhân); miễn 2 năm khi chuyển từ hộ lên doanh nghiệp (Nghị định 320).
    • Địa bàn đặc biệt khó khăn có thể hưởng thuế suất 10% trong 15 năm.
    • Chuyển tài sản cá nhân sang doanh nghiệp phát sinh thuế chuyển nhượng BĐS khoảng 2% trên giá trị.