Key takeaway

FDI thu hút bởi nhân công giá rẻ sẽ suy giảm khi nước đó thoát khỏi giai đoạn dân số vàng - đây là rủi ro cấu trúc dài hạn với các nền kinh tế phụ thuộc FDI sản xuất.

WHAT

FDI (vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài) vào lĩnh vực sản xuất chịu ảnh hưởng lớn từ cấu trúc dân số. Quốc gia ở giai đoạn dân số vàng (lực lượng lao động trẻ, giá rẻ, đông) thu hút FDI sản xuất mạnh. Khi dân số già hóa, lợi thế này mất đi và FDI dịch chuyển sang nước khác có lợi thế dân số hơn.

WHY/HOW

Cơ chế: già hóa dân số - chi phí lao động tăng - lợi thế cạnh tranh sản xuất giảm - FDI sản xuất dịch chuyển. Tác động dây chuyền đến bất động sản (nhu cầu nhà ở giảm), tiêu dùng (quy mô dân số lao động thu hẹp), và tăng trưởng kinh tế tổng thể. Trung Quốc là ví dụ điển hình: thoát giai đoạn dân số vàng, FDI xuống thấp nhất 30 năm.

Notes

  • 2024-02

    • FDI Trung Quốc năm 2023 thấp nhất trong 30 năm, phản ánh Trung Quốc không còn ở giai đoạn lao động vàng
    • BYD (hãng xe điện lớn nhất thế giới) chọn Indonesia thay vì Việt Nam để đặt nhà máy - Việt Nam thua về quy mô thị trường xe hơi (300k xe/năm vs Indonesia 1 triệu+ xe/năm)
  • 2023-11

    • Hai lợi thế thu hút FDI sản xuất vào VN: (1) nhân công giá rẻ - lực lượng lao động dồi dào; (2) thị trường tiêu thụ nội địa ~100 triệu dân
    • Khi dân số già hóa và tỷ lệ sinh tiếp tục giảm: cả hai lợi thế trên đều yếu dần - BĐS khu công nghiệp bị ảnh hưởng tiêu cực dài hạn
    • Trung Quốc là bài học tiêu biểu: chính sách 1 con khiến lực lượng lao động trẻ thu hẹp, FDI dịch chuyển sang VN và Đông Nam Á