Key takeaway
Free float là tỉ lệ cổ phiếu thực sự giao dịch được trên thị trường; free float thấp làm giảm trọng số thực trong chỉ số và tạo điều kiện thao túng giá với lượng tiền nhỏ.
WHAT
Free float là tỉ lệ phần trăm cổ phiếu của một công ty đang lưu hành tự do trên thị trường, tức là có thể được mua bán tự do bởi nhà đầu tư thông thường. Không tính vào free float: cổ phần do nhà nước nắm giữ, cổ đông chiến lược dài hạn, cổ phiếu bị khóa/hạn chế chuyển nhượng.
WHY/HOW
Trong công thức tính VN-Index và S&P 500, free float được đưa vào để điều chỉnh trọng số thực tế của cổ phiếu. Công ty vốn hóa lớn nhưng free float thấp sẽ có trọng số thực trong chỉ số thấp hơn đáng kể so với vốn hóa danh nghĩa.
Free float thấp còn tạo ra rủi ro: chỉ cần một lượng tiền nhỏ mua/bán “phần tự do” là đủ tác động lớn lên thị giá, dù tổng vốn hóa rất lớn.
Related
Notes
-
2025-12
- Ngân hàng quốc doanh (VCB, BID, CTG): Nhà nước nắm 65-80%, free float chỉ 20-35%.
- SAB (Sabeco): Nhà nước + Thái Lan (Thai Beverage) nắm ~95%, free float cực thấp → thao túng dễ dàng.
- VIC: vốn hóa lớn nhất HOSE nhưng free float của một số công ty con cũng thấp.
- Khi tính CMV cho VN-Index: CMV = Σ (Giá × Số CP lưu hành × Free float × Hệ số C) / Hệ số chia.
- Hệ số C (giới hạn tỉ trọng vốn hóa): giới hạn ảnh hưởng của một cổ phiếu quá lớn để tránh tập trung thái quá.
-
2023-08
- VinFast sau De-SPAC: cổ đông SPAC (Black Spade) chỉ 0.1%, cổ đông vinfast cũ 99.1% - free float ~0.1% trên tổng 2.3 tỷ CP, chỉ ~6 triệu CP giao dịch phiên đầu đủ đẩy vốn hóa danh nghĩa lên 85 tỷ USD
- Đây là bằng chứng thực tế: free float cực thấp + volume nhỏ = biến động giá cực lớn, vốn hóa không đại diện cho giá trị kinh doanh thực