Giao dịch thuật toán

3 min read

Key takeaway

Giao dịch thuật toán dùng phần mềm thay thế con người đặt lệnh theo quy tắc định sẵn - phổ biến dưới 7 dạng chính, không phải dạng nào cũng có hại; bản chất là công cụ trung lập, tác động tùy ngữ cảnh thị trường và mục đích sử dụng.

WHAT

Giao dịch thuật toán (algo trading) là hình thức sử dụng phần mềm/công nghệ để tự động hóa việc đặt lệnh theo điều kiện định sẵn, thay vì con người gõ lệnh thủ công. Bao gồm 7 loại phổ biến: (1) tạo lập sản phẩm phái sinh/ETF, (2) arbitrage chênh lệch giá cơ sở-phái sinh, (3) chia nhỏ lệnh lớn (order slicing), (4) nhận lệnh từ bên thứ 3, (5) copy trading/ủy thác, (6) cắt lỗ/chốt lời tự động, (7) thuật toán phức tạp.

WHY/HOW

Mỗi loại có vai trò khác nhau: arbitrage cơ sở-phái sinh giúp cân bằng hai thị trường; order slicing giúp giảm tác động tâm lý của lệnh lớn; cắt lỗ tự động giúp nhà đầu tư vượt qua thiên kiến cảm xúc (thua lỗ thường do không chịu cắt lỗ). Ủy ban Chứng khoán VN chỉ cấm HFT tần suất cao khi hạ tầng chưa đáp ứng - không cấm toàn bộ algo trading.

Notes

  • 2023-09

    • Thông tư 73/2020 yêu cầu xác thực từng lệnh - căn cứ pháp lý cấm HFT nhưng không cấm algo trading tần suất thấp
    • Order slicing (chia nhỏ lệnh): giúp giảm tâm lý thị trường khi đặt lệnh lớn
    • Cắt lỗ tự động: quan trọng vì tâm lý con người thường chần chừ khi lỗ, dẫn đến thua thêm
    • 95% nhà đầu tư cá nhân thua lỗ phần lớn do không kiểm soát được cảm xúc khi giao dịch

  • 2022-11

    • ibis Capital tuyên bố mất 800 triệu USD trong một đêm do ‘lỗi thuật toán’ trong mạng lưới quản lý tài sản - sau đó bị lật tẩy là CEO cố tình đổ lỗi cho thuật toán để che giấu hành vi rút tiền trái phép

  • 2021-03

    • Giao dịch thuật toán được dùng chủ yếu để phân tích sentiment từ mạng xã hội (deep learning tin tức), tự động mua khi có tin tốt và bán khi có tin xấu
    • Cơ chế spoofing: đặt lệnh chờ khối lượng lớn giả để đánh lừa robot đối thủ đọc cung/cầu, sau đó hủy lệnh - làm giá bị thao túng
    • Bài học Jérôme Kerviel (SocGen 2008): bắt đầu từ arbitrage hợp pháp cơ sở-phái sinh, sau đó không cân bằng trạng thái (square position) mà đặt cược một chiều, gây thiệt hại 7 tỷ USD cho ngân hàng

Backlinks