Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu

3 min read

Key takeaway

Hệ số nợ/vốn chủ sở hữu (D/E) đo mức độ đòn bẩy tài chính; giá trị quá cao (>5x) cho thấy doanh nghiệp phụ thuộc quá lớn vào nợ, rủi ro mất khả năng trả nợ tăng.

WHAT

Hệ số nợ/vốn chủ sở hữu = Tổng nợ phải trả / Vốn chủ sở hữu. Ví dụ D/E = 5x tương đương vốn chủ chỉ chiếm ~17% tổng nguồn vốn (nợ chiếm 83%). Chỉ số này đo lường mức độ doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính và khả năng chịu đựng rủi ro tài chính. Khi tính chính xác, chỉ tính nợ chịu lãi (ngắn hạn + dài hạn), không tính nợ không phải trả lãi (nợ nhà cung cấp, tiền nhận trước…).

WHY/HOW

D/E cao đồng nghĩa doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ vay; khi doanh thu sụt hoặc lãi suất tăng, áp lực trả nợ gia tăng nhanh. D/E thấp cho thấy cấu trúc vốn an toàn hơn. Dự thảo TT16 sửa đổi dùng ngưỡng D/E ⇐ 5x (bao gồm cả TPDN dự kiến phát hành) như bộ lọc chất lượng để ngân hàng chỉ mua TPDN của DN còn khả năng trả nợ.

Notes

  • 2023-10

    • D/E thực tế > D/E tối ưu (overleveraged): cần giảm - nếu sắp phá sản thì áp dụng 3 biện pháp đồng thời; nếu chưa nguy cấp thì dùng lợi nhuận giữ lại + vốn góp mới thay vì vay thêm
    • D/E thực tế < D/E tối ưu (underleveraged): ROE thấp, giá CP thấp hơn tiềm năng; cơ hội mua vào khi DN bắt đầu tăng tỷ lệ nợ để đẩy ROE về mức tối ưu
    • Tránh bị thâu tóm khi underleveraged: tăng đòn bẩy mua cổ phiếu quỹ để đẩy giá CP lên

  • 2023-09

    • D/E = Nợ chịu lãi (vay ngắn hạn + vay dài hạn) / Vốn chủ sở hữu
    • Tỷ lệ này phụ thuộc ngành - ngân hàng có thể > 10 lần
    • Cần tính toàn bộ nợ chịu lãi, không chỉ nợ dài hạn

  • 2023-03

    • Dự thảo TT16 sửa đổi yêu cầu D/E (bao gồm TPDN dự kiến phát hành) ⇐ 5x vốn chủ sở hữu - tương đương vốn chủ tối thiểu ~17%
    • DN BDS thông thường cần vốn chủ ~30% (D/E ~2.3x) để hoạt động an toàn; ngưỡng 5x được đánh giá là khá cao nhưng vẫn là bộ lọc loại DN quá yếu

  • 2022-10

    • Tháng 10/2022: nhiều DN niêm yết có D/E trên 150%, thậm chí kỷ lục 6108%; ngành BĐS trung bình D/E chỉ 30% (tuy nhiên chưa phản ánh đủ vì có cấu trúc tài chính ngoài bảng)
    • Lãi suất cho vay DN 9-10%/năm, tăng 1-2% so với đầu năm 2022
    • Cần so sánh trong cùng ngành vì đặc tính ngành khác nhau (BĐS công nghiệp cho thuê vòng đời 20-25 năm có D/E hợp lý cao hơn BĐS dân cư)

Backlinks