Hồi tố kế toán

4 min read

Key takeaway

Hồi tố (restatement) - điều chỉnh BCTC đã ban hành của kỳ trước - là tín hiệu nghiêm trọng về chất lượng báo cáo; hồi tố biên độ lớn thường đi kèm gian lận hoặc sai sót hệ thống.

WHAT

Hồi tố kế toán là việc doanh nghiệp điều chỉnh lại các số liệu trên BCTC đã công bố của kỳ trước khi phát hiện sai sót hoặc thay đổi chính sách kế toán. Chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS 8) cho phép hồi tố trong các trường hợp nhất định, nhưng hồi tố với biên độ lớn hoặc liên tục là dấu hiệu đáng ngờ.

WHY/HOW

Hồi tố lớn thường xảy ra khi: doanh nghiệp phải sửa gian lận từ kỳ trước dưới áp lực kiểm toán mới hoặc cơ quan quản lý; kiểm toán viên mới phát hiện sai sót hệ thống; hoặc ban lãnh đạo mới muốn ‘làm sạch bảng cân đối’ để tránh trách nhiệm. Nhà đầu tư nên so sánh BCTC đã kiểm toán năm nay với số liệu so sánh (comparative figures) của năm trước để phát hiện hồi tố.

Notes

  • 2023-09

    • Định nghĩa cốt lõi: điều chỉnh hồi tố là trình bày lại BCTC kỳ trước như thể sai sót chưa hề xảy ra - chỉ chỉnh cột số so sánh (cột 2019 trong BCTC 2020), không đổi được BCTC gốc đã phát hành
    • Hai trigger bắt buộc phải hồi tố: (1) thay đổi chính sách kế toán (vd chuyển khấu hao đường thẳng sang khấu hao nhanh, thay đổi ghi nhận doanh thu), (2) sai sót phát hiện sau trên BCTC kỳ trước
    • Cơ chế ghi nhận: bút toán hồi tố đi vào Lỗ lũy kế (retained earnings) của năm cũ trên BCTC năm mới - không qua P&L năm hiện hành
    • HAG 2020: vốn chủ sở hữu cuối 2019 từ 16.808 tỷ bị điều chỉnh xuống còn hơn 11k tỷ - chênh lệch ~5.8k tỷ; ảnh hưởng lớn tới chỉ số P/B khi nhà đầu tư định giá lại cổ phiếu
    • Ví dụ minh họa: khoản phải thu 2019 lẽ phải lập dự phòng nhưng không lập; năm 2020 phát hiện → lập dự phòng hồi tố về 2019 qua cột so sánh
    • KMR: ngày 27/4/2022, HĐQT công ty điều chỉnh hồi tố DT 2021 giảm 70 tỷ - tương ứng phần khoản phải thu chưa thu được (đợt thanh toán cuối 31/12/2022 trị giá 70 tỷ)
    • Thời điểm hồi tố (4/2022) xảy ra sau khi có thêm thông tin: giao dịch thực sự không có bản chất kinh tế - bên B không có khả năng trả nợ vì đã dùng tiền vay 70 tỷ vào mục đích khác
    • Dấu hiệu nhận biết: hồi tố chính xác bằng giá trị khoản phải thu dài hạn (70 tỷ) không phải con số tròn ngẫu nhiên

  • 2023-06

    • Stark Corp công bố BCTC 2022 (ngày 16/6/2023) đồng thời hồi tố BCTC 2021: doanh thu giảm 40%, lợi nhuận đổi từ lãi sang lỗ, vốn chủ âm 6,5 tỷ baht
    • Thời điểm: ngay trước đó đã huy động vốn (2022) dựa trên BCTC 2021 bị sai - động cơ làm đẹp số liệu rõ ràng

  • 2021-02

    • HAG điều chỉnh hồi tố ~4.915 tỷ dự phòng phải thu khó đòi về năm 2019 qua thuyết minh số 32
    • Biến lợi nhuận chưa phân phối 2019 từ +290 tỷ thành -4.624 tỷ; truyền thông chỉ đưa tin lỗ 1.173 tỷ quý 4/2020 mà không nhận ra
    • Cách phát hiện: so sánh số đầu kỳ 2020 trên BCTC 2020 với số cuối kỳ 2019 trên BCTC 2019 - hai con số không khớp

Backlinks