Hàng hóa Commodity

3 min read

Key takeaway

Hàng hóa cơ bản (dầu mỏ, ngũ cốc, kim loại) là lớp tài sản thực nền tảng - giá cả phản ánh cung cầu kinh tế thực và là chỉ báo sớm cho chu kỳ kinh tế.

WHAT

Commodity (hàng hóa cơ bản) là nguyên liệu thô hoặc sản phẩm nông nghiệp được chuẩn hóa và giao dịch trên thị trường hàng hóa (futures exchange). Bao gồm năng lượng (dầu, khí), kim loại (vàng, đồng), nông sản (lúa mì, đậu nành).

WHY/HOW

Commodity giao dịch qua hợp đồng tương lai (futures) - cho phép định giá kỳ vọng cung cầu tương lai. Khi nhu cầu sản xuất và giao thông tăng, giá dầu và kim loại tăng theo; ngược lại lúc suy thoái. Dầu mỏ đặc biệt quan trọng vì là nguyên liệu đầu vào xuyên suốt chuỗi sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên dầu mỏ là nguyên liệu hóa thạch có hạn, đang dần bị thay thế bởi năng lượng tái tạo (mặt trời, gió).

Notes

  • 2026-03

    • Ure (phân đạm) là commodity nông nghiệp đặc thù: cầu gắn với mùa vụ trồng trọt, cung bị chi phối bởi chính sách xuất khẩu Trung Quốc và đấu thầu nhập khẩu Ấn Độ
    • DCM (Đạm Cà Mau): vốn hóa 23.479 tỷ, dẫn đầu thị phần Ure ĐBSCL (60 - 65%), sản xuất 800.000 tấn/năm; doanh thu 2025 đạt 16.631 tỷ (+23,6% YoY), LNST 1.960 tỷ (+38% YoY)
    • Đặc điểm commodity phân bón: biên lợi nhuận phụ thuộc nặng vào giá nguyên liệu đầu vào (khí tự nhiên chiếm 60 - 75% giá thành) và giá bán đầu ra (giá Ure quốc tế)

  • 2023-07

    • Dữ liệu 46 năm 1970-2015: khi lạm phát cao (Above Median CPI), commodity đạt ~+15% thực; cổ phiếu Mỹ chỉ ~+4-6%, trái phiếu ~+2,8%, BĐS ~+6,7%
    • Commodity là lớp tài sản phòng vệ lạm phát hiệu quả nhất; danh mục 60/40 mất gần nửa hiệu suất thực khi lạm phát cao (~8% → ~3,8%)
    • Khi lạm phát thấp: cổ phiếu nhỏ (~11,2%) và BĐS (~11%) dẫn đầu; commodity âm ~-4% → lạm phát thấp là môi trường xấu cho commodity

  • 2020-08

    • Lịch sử: lúa mạch từng được dùng như đơn vị tiền tệ trong các văn bản thuế đầu tiên của loài người
    • Hợp đồng tương lai dầu WTI tháng 5/2020: đáo hạn ngày 21/4 - ngày 20/4 giá xuống -37 USD, người bán phải trả thêm tiền cho người mua nhận dầu

Backlinks