Key takeaway
Khi giá dầu tăng vọt và đồng tiền mất giá, các nước đang phát triển rơi vào vòng xoáy: nhập khẩu năng lượng đắt hơn → kinh tế suy yếu → tiền tệ mất giá thêm → dầu càng đắt - không cạnh tranh được với nước giàu để mua năng lượng.
WHAT
Các nước đang phát triển dễ bị tổn thương kép khi có cú sốc giá dầu: (1) phụ thuộc nhập khẩu năng lượng nhiều hơn; (2) dự trữ ngoại hối mỏng; (3) đồng nội tệ yếu nên chi phí nhập khẩu tính bằng nội tệ càng cao; (4) không đủ năng lực tài chính để trợ cấp giá năng lượng như các nước giàu. Hệ quả: thiếu xăng, lạm phát cao, có thể mất khả năng thanh toán nợ nước ngoài.
WHY/HOW
Vòng xoáy điển hình: giá dầu tăng → nhập khẩu đắt, thâm hụt thương mại tăng → đồng tiền yếu đi → giá nhập khẩu tính nội tệ còn đắt hơn → dự trữ ngoại hối cạn → không trả được nợ nước ngoài → cần IMF cứu trợ. Trong khi đó các nước giàu có nhu cầu hồi phục sau dịch mạnh, cạnh tranh mua hàng hóa toàn cầu ở mức giá cao hơn mà nước nghèo không thể theo.
Related
Notes
- 2022-06
- Dầu Brent ngày 6/6/2022: 120 USD/thùng, cao hơn ~70% so với mức trung bình cũ ~51 USD/thùng
- Sri Lanka: khủng hoảng kinh tế chưa từng có, cầu cứu IMF/Trung Quốc/Nhật/Ấn Độ để trả tiền nhập khẩu nhiên liệu; máy bay phải mang đủ nhiên liệu khứ hồi
- Pakistan: cầu gói cứu trợ IMF do lạm phát và giá nhiên liệu
- Myanmar: thiếu dự trữ USD để thanh toán hàng nhập khẩu; Lào: xếp hàng dài tại trạm xăng
- Châu Phi cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng; châu Âu tích trữ nhiên liệu cho mùa du lịch càng đẩy cạnh tranh