Khấu hao nhanh giai đoạn trả nợ

3 min read

Key takeaway

Các nhà máy điện than vay ngoại tệ lớn để xây dựng thường áp dụng khấu hao nhanh trong giai đoạn đầu để tăng cash flow trả nợ, giảm rủi ro chênh lệch tỷ giá; khi tỉ lệ khấu hao giảm dần theo năm, lợi nhuận kế toán tự động tăng dù doanh thu không đổi.

WHAT

Khấu hao nhanh (accelerated depreciation) là việc nhà máy điện than chọn tỷ lệ khấu hao cao hơn bình thường trong những năm đầu hoạt động để: (1) tạo thêm dòng tiền từ lá chắn thuế (khấu hao tăng = lợi nhuận trước thuế giảm = thuế giảm = tiền mặt giữ lại nhiều hơn); (2) trả nợ vay ngoại tệ nhanh hơn, giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá kéo dài. Khi tỉ lệ khấu hao giảm về mức bình thường (1-3%), chi phí giảm xuống và lợi nhuận kế toán tăng lên tương ứng.

WHY/HOW

Ngành điện than đặc thù: tài sản cố định rất lớn (nhà máy 1200 MW), thời gian xây dựng 5-10 năm, vay vốn nước ngoài bằng ngoại tệ (CNY, JPY) với tỷ giá rủi ro. Khấu hao nhanh tạo ra ‘dòng tiền ẩn’ không bị thuế, dùng trả nợ trước hạn. Khi nợ vay dài hạn được tất toán, doanh nghiệp không còn áp lực lãi vay + tỷ giá, đồng thời tỷ lệ khấu hao đang giảm dần - hai yếu tố cộng hưởng đẩy lợi nhuận ròng tăng mạnh. Đây là chu kỳ kinh doanh đặc trưng của nhà máy điện than: lợi nhuận thấp giai đoạn đầu (nợ nhiều + khấu hao cao), lợi nhuận tốt dần giai đoạn giữa (nợ giảm + khấu hao giảm).

Notes

  • 2023-12

    • QTP: khấu hao từ 8,9% (2019) xuống 3% (Q3/2023), dự kiến về 1% như PPC (nhà máy 40 năm tuổi)
    • PPC (Phả Lại, 40 năm): khấu hao 1%, nợ vay tài chính = 0, vốn lưu động tài trợ hoàn toàn từ nhà cung cấp than - đây là trạng thái lý tưởng
    • QTP vay bằng CNY, bị lỗ chênh lệch tỷ giá các năm 2016-2020, có hedging nhưng không tránh hoàn toàn
    • Dự kiến QTP hoàn thành trả nợ dài hạn đầu 2024 - đây là catalyst chính cho cổ phiếu

  • 2023-11

    • QTP (Nhiệt điện Quảng Ninh): khấu hao mạnh những năm đầu để giảm lợi nhuận, tránh nộp thuế, tập trung tiền trả nợ vay.
    • Tính thời vụ của lá chắn thuế từ khấu hao: tăng khấu hao năm nay → thuế giảm năm nay, nhưng những năm sau khấu hao ít lại → thuế tăng lại, không phải lợi thế vĩnh viễn.
    • Khi tăng khấu hao vượt định mức, phần chênh lệch ghi vào Chi phí thuế TNDN hoãn lại.

Backlinks