Làn sóng nợ vay

3 min read

Key takeaway

Theo World Bank/IMF, kinh tế thế giới đã trải qua bốn làn sóng tích lũy nợ lớn từ 1970 đến nay, mỗi làn sóng đều kết thúc bằng khủng hoảng hoặc suy thoái khi lãi suất tăng hoặc cú sốc bên ngoài xuất hiện. Làn sóng thứ tư (từ 2010) được cảnh báo là nguy hiểm nhất vì quy mô lớn và tốc độ tích lũy nhanh hơn cả ba làn sóng trước.

WHAT

Làn sóng nợ vay là giai đoạn các quốc gia, doanh nghiệp và chính phủ tích lũy nợ với tốc độ nhanh bất thường, thường đi kèm môi trường lãi suất thấp và dòng tiền dễ dàng (easy money). Ngân hàng Thế giới xác định bốn làn sóng rõ rệt: (1) 1970-1989 - nợ chính phủ Mỹ Latinh; (2) 1990-2001 - nợ doanh nghiệp tư nhân châu Á; (3) 2002-2009 - nợ dưới chuẩn tại Mỹ và châu Âu; (4) 2010 đến nay - nợ toàn cầu bao gồm cả chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình.

WHY/HOW

Mỗi làn sóng nợ thường được kích hoạt bởi chính sách tiền tệ nới lỏng (lãi suất thấp, các gói cứu trợ của ngân hàng trung ương) khiến doanh nghiệp và chính phủ vay nợ ồ ạt để tài trợ tăng trưởng. Lãi suất thấp làm giảm chi phí vay vốn, khuyến khích tăng đòn bẩy ở mọi khu vực. Khi lãi suất tăng trở lại hoặc tăng trưởng chậm, khả năng trả nợ suy giảm và khủng hoảng nợ bùng phát. Lịch sử cho thấy ba làn sóng đầu đều kết thúc bằng khủng hoảng nghiêm trọng: vỡ nợ Mỹ Latinh 1982, khủng hoảng tiền tệ châu Á 1997, và khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Không làn sóng nào kết thúc bằng tăng trưởng bền vững.

Notes

  • 2020-12

    • Theo CNBC tổng hợp với World Bank: làn sóng 1 (1970-1989), làn sóng 2 (1990-2001), làn sóng 3 (2000-2009, gắn với khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008); hiện đang ở làn sóng thứ 4 bắt đầu từ sau 2010 với đặc trưng dòng tiền dễ nhờ các gói cứu trợ của ngân hàng trung ương

  • 2020-04

    • Tổng dư nợ toàn cầu cuối 2019 đạt 253 nghìn tỷ USD, gấp 3 lần GDP toàn cầu (84 nghìn tỷ USD)
    • Ngân hàng Thế giới cảnh báo làn sóng nợ thứ 4 (2010-nay) là nguy hiểm nhất vì quy mô lớn và tốc độ tích lũy nhanh hơn 3 làn sóng trước

Backlinks