Key takeaway

Lãi suất quảng cáo theo tháng (vd 2,8%/tháng) khi quy về năm thực ra là 33-42%/năm - cao hơn nhiều so với lợi suất kỳ vọng đầu tư chứng khoán 15-20%/năm, nên người dùng phải tính APR thực trước khi vay.

WHAT

Lãi suất trả góp ẩn là khoảng cách giữa lãi suất quảng cáo theo tháng và lãi suất thực hàng năm (APR) trong các hợp đồng trả góp tiêu dùng. Các công ty tài chính thường niêm yết lãi suất theo tháng (1,5-3,5%/tháng) khiến người vay dễ đánh giá thấp tổng chi phí thực, trong khi quy đổi sang năm là 18-42%.

WHY/HOW

Cơ chế ẩn lãi suất xảy ra vì: (1) não người khó so sánh 2,8%/tháng với 42,6%/năm một cách trực giác; (2) quảng cáo nhấn mạnh số tiền trả hàng tháng chứ không phải tổng chi phí; (3) phụ phí bảo hiểm, phí xử lý thường được gộp vào làm APR thực tế còn cao hơn. Để tính APR thực: lấy tổng phụ phí chia tổng khoản vay, rồi quy về năm. Nên so sánh APR này với lợi suất đầu tư kỳ vọng - nếu APR vay cao hơn lợi suất đầu tư thì tốt hơn nên tiết kiệm trước.

Notes

  • 2022-05
    • Mua iPhone 13 (29,8 triệu) trả góp 6 tháng: lãi suất quảng cáo 2,8%/tháng nhưng APR thực = 42,6%/năm, phụ phí 7,6 triệu
    • So sánh: lợi suất đầu tư CK kỳ vọng 15-20%/năm thấp hơn nhiều APR trả góp 42,6% - nên ưu tiên tiết kiệm trước