Lạm phát kỷ lục do năng lượng và thực phẩm

5 min read

Key takeaway

Cú sốc giá năng lượng và thực phẩm từ bên ngoài có thể đẩy CPI lên mức kỷ lục nhiều thập kỷ, gây khủng hoảng chi phí sinh hoạt rộng khắp.

WHAT

Lạm phát do cung (cost-push inflation) xảy ra khi chi phí đầu vào - chủ yếu năng lượng và thực phẩm - tăng đột biến do cú sốc bên ngoài (xung đột, gián đoạn chuỗi cung ứng). Khác với lạm phát cầu kéo, loại này không phản ánh nền kinh tế quá nóng mà là nhập khẩu áp lực giá từ ngoài vào.

WHY/HOW

Khi giá năng lượng và thực phẩm tăng mạnh, chi phí sản xuất và vận chuyển tăng theo toàn bộ chuỗi cung ứng. Tầng lớp thu nhập thấp chịu tác động nặng nhất vì tỷ trọng chi tiêu cho thực phẩm/nhiên liệu cao hơn. Chính sách tiền tệ thắt chặt ít hiệu quả trực tiếp với lạm phát cung, nhưng NHTW vẫn phải hành động để neo kỳ vọng tránh vòng xoáy lương-giá.

Notes

  • 2022-07

    • CPI Anh tháng 6/2022 tăng 9,4% YoY - cao nhất 40 năm; chi phí thực phẩm +42,3% (cao nhất từ 1989); nhiên liệu đóng góp chính
    • BoE đã tăng lãi suất 5 lần liên tiếp 0,25% để đối phó; đang cân nhắc nâng 0,5% trong kỳ họp tháng 8/2022

  • 2022-06

    • Lạm phát eurozone tháng 5/2022 = 8,1% - kỷ lục từ 1997, tăng từ 7,4% (tháng 3-4); nguyên nhân: năng lượng + lương thực do xung đột Nga-Ukraine.
    • Thực phẩm/rượu/thuốc lá +7,5%; hàng hóa (quần áo, ô tô, máy tính) +4,2%; dịch vụ +3,5%.
    • Ba Lan lạm phát 13,9% - cao nhất 24 năm; ECB chịu áp lực tăng lãi suất dù nguy cơ kìm hãm phục hồi.
    • EU hạ dự báo tăng trưởng và Chủ tịch ECB tuyên bố mục tiêu thoát lãi suất âm vào cuối Q3/2022.

  • 2022-05

    • CPI Anh tháng 4/2022 tăng 9% YoY - vượt mức đỉnh ghi nhận trong giai đoạn suy thoái đầu thập niên 90; chi phí năng lượng là yếu tố tác động lớn nhất
    • Chi phí đầu vào sản xuất (giá nguyên vật liệu nhà sản xuất phải trả) tăng 18,6% trong tháng 4, ngang bằng tháng 3; giá đầu ra (giá bán của nhà máy) tăng 14% trong 12 tháng - cao nhất từ tháng 7/2008
    • Bank of England dự báo lạm phát có thể vượt ngưỡng 10% vào cuối năm 2022; giới đầu tư dự báo BoE sẽ tiếp tục tăng lãi suất sau 4 lần tăng trước đó kể từ tháng 12/2021; lãi suất hiện ở mức 1% - cao nhất từ 2009
    • Đồng Bảng Anh giảm 0,4% so với USD ngay sau khi công bố số liệu CPI

  • 2022-04

    • Lạm phát Anh tháng 3/2022 đạt 7% - cao nhất kể từ tháng 3/1992 (30 năm); giá xăng dầu tăng mạnh nhất; dự báo đỉnh 8,7% vào quý 4/2022
    • Chiến sự Nga-Ukraine tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, lạm phát Anh có thể kéo dài sang 2023

  • 2022-03

    • CPI Anh tháng 2/2022 tăng 6,2% YoY - cao nhất kể từ tháng 3/1992 (30 năm); chi phí năng lượng hộ gia đình +25% YoY là lực đẩy chủ yếu; BoE dự báo đỉnh ~8% trong Q2/2022
    • Giới chuyên gia dự báo lạm phát có thể quay về mục tiêu 2% của BoE vào giữa năm 2024
    • Eurozone lạm phát tháng 2/2022 đạt 5,8% (kỷ lục), tăng từ 5,1% tháng 1; nguyên nhân chính: năng lượng +31,7%, thực phẩm +4,1%
    • Chiến sự Nga-Ukraine đẩy dầu Brent lên 110 USD/thùng, khí đốt châu Âu lên kỷ lục mới; Ukraine là nhà xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới
    • Capital Economics dự báo lạm phát Eurozone có thể lên 6% rồi giảm về 4% cuối 2022 - vẫn gấp đôi mục tiêu 2% của ECB

  • 2022-02

    • CPI Anh tháng 1/2022 tăng 5,5% so cùng kỳ - cao nhất 30 năm (từ tháng 3/1992 ở mức 7,1%); lạm phát cơ bản 4,4%; nhóm nhà ở/năng lượng tăng 7,1%, quần áo 6,3%
    • BoE dự báo đỉnh lạm phát ~7% vào tháng 4/2022; đã tăng lãi từ 0,1% lên 0,25% tháng 12/2021 - NHTW lớn đầu tiên trên thế giới tăng lãi sau COVID

Backlinks