Key takeaway
Loại một quốc gia khỏi SWIFT là vũ khí tài chính mạnh nhưng đẩy nhanh việc tìm kiếm hệ thống thanh toán thay thế như CIPS của Trung Quốc.
WHAT
SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) kết nối hơn 11.000 ngân hàng và tổ chức tài chính tại hơn 200 quốc gia, xử lý ~42 triệu tin nhắn/ngày. Khi một quốc gia bị loại khỏi SWIFT, các giao dịch tài chính quốc tế của quốc gia đó - kể cả thanh toán dầu khí - bị cắt đứt. Hệ thống thay thế gồm SPFS (Nga) và CIPS (Trung Quốc, ra đời 2015 nhằm quốc tế hóa nhân dân tệ), nhưng số lượng thành viên thấp hơn nhiều so với SWIFT.
WHY/HOW
Loại trừ SWIFT là biện pháp trừng phạt tài chính cực đoan vì không cần phong tỏa tài sản - chỉ cần cắt kênh liên lạc tài chính là đủ gây tê liệt giao dịch quốc tế. Tuy nhiên hiệu quả có giới hạn: (1) các nước bị trừng phạt sẽ thúc đẩy hệ thống thay thế; (2) nếu trừng phạt cắt xuất khẩu năng lượng, chính các nước nhập khẩu cũng bị thiệt hại (dầu khí Nga chiếm >40% doanh thu nước này và ~7% cung toàn cầu).
Related
Notes
- 2022-03
- Ngày 2/3/2022 EU loại 7 ngân hàng Nga khỏi SWIFT do xung đột Ukraine; CIPS Trung Quốc nổi lên như hệ thống thay thế cho giao dịch Nga-Trung nhưng quy mô nhỏ hơn nhiều
- Chuyên gia so sánh: bị cắt SWIFT giống như đang dùng WhatsApp rồi bị chặn, Trung Quốc bảo “dùng WeChat đi” - nhưng tất cả bạn bè vẫn trên WhatsApp