Mô hình CMT-FOB-ODM dệt may

3 min read

Key takeaway

Doanh nghiệp dệt may nâng cấp từ CMT lên FOB rồi ODM để tăng biên lợi nhuận và kiểm soát chuỗi giá trị; mỗi bước nâng cấp đòi hỏi năng lực vốn và thiết kế cao hơn nhưng giảm phụ thuộc vào nguyên liệu do khách hàng cấp.

WHAT

Ba mô hình gia công xuất khẩu hàng may mặc:

  • CMT (Cut-Make-Trim/Cắt-May-Hoàn thiện): khách hàng cấp toàn bộ nguyên liệu, doanh nghiệp chỉ gia công - giá trị gia tăng thấp nhất, biên thấp, rủi ro thấp.
  • FOB (Free On Board): doanh nghiệp tự mua nguyên liệu theo mẫu thiết kế của khách hàng, giao hàng tại cảng xuất - kiểm soát chuỗi cung ứng nguyên liệu, biên cao hơn CMT nhưng chịu rủi ro giá vải/phụ liệu và tỷ giá.
  • ODM (Original Design Manufacturing): doanh nghiệp thiết kế sản phẩm và sản xuất theo yêu cầu thương hiệu - giá trị gia tăng cao nhất, biên tốt nhất, đòi hỏi năng lực R&D/design.

WHY/HOW

Lộ trình nâng cấp CMT - FOB - ODM phản ánh mức độ trưởng thành của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu. TNG hiện hoạt động chủ yếu FOB/CMT (mảng xuất khẩu ~90-92% doanh thu) và đang hướng tới ODM qua quan hệ Decathlon. Nâng cấp lên ODM không chỉ tăng biên lợi nhuận gộp (dự phóng cải thiện từ 14.6% lên 16%) mà còn tăng “stickiness” với buyer - khó thay thế hơn so với gia công CMT thuần túy. Rủi ro chính khi ở mô hình FOB: biến động giá nguyên vật liệu (vải, chỉ, phụ liệu - chủ yếu nhập từ Trung Quốc) và tỷ giá VND/USD ảnh hưởng trực tiếp đến biên.

Notes

  • 2024-05

    • TNG hoạt động chủ yếu FOB/CMT, doanh thu xuất khẩu may mặc ~90-92% tổng doanh thu; kim ngạch xuất khẩu 347 triệu USD (2024), top 7 Việt Nam
    • Biên lợi nhuận gộp TNG 2025: 14.6%, dự phóng tăng lên 16% khi dịch chuyển sang sản phẩm cao cấp hơn và ODM (Decathlon) - minh họa lợi ích nâng cấp mô hình
    • Rủi ro phụ thuộc TQ: TNG nhập phần lớn nguyên vật liệu từ Trung Quốc - nếu bị coi là chuyển tải theo quy định “local content” Mỹ, hàng có thể bị áp thuế như hàng Trung Quốc

  • 2023-09

    • Cơ cấu xuất khẩu dệt may Việt Nam theo mô hình (2023): CMT 65%, OEM/FOB 25%, ODM 9%, OBM 1% - phần lớn ngành vẫn ở nấc giá trị thấp nhất
    • DN may nổi bật xuất khẩu: VGG, MSH, MNB, M10, MGG, GIL, GMC, EVE, KMR; DN sợi: STK, TCM, PPH, VGT
    • Vải nội địa chỉ đáp ứng 13,3% nhu cầu sợi; nhập khẩu 86,7% - phụ thuộc nguyên liệu NK là rủi ro cấu trúc khi áp yêu cầu local content
  • Dệt may
  • TNG