Key takeaway
Người nổi tiếng quảng bá tài sản tài chính (cổ phiếu, crypto, forex) mà không có kiến thức chuyên môn là dạng gian lận hoặc lừa đảo tài chính - bị cấm tại nhiều thị trường phát triển. KOL/influencer còn bị các nhóm lừa đảo cố tình tuyển dụng để tạo tính hợp pháp giả tạo cho sản phẩm, khiến người theo dõi tin tưởng mà không thẩm định.
WHAT
Hiện tượng nghệ sĩ, KOL, người có ảnh hưởng đăng bài giới thiệu sản phẩm tài chính (crypto, cổ phiếu, forex, sàn đầu tư) lên mạng xã hội để tạo hiệu ứng mua theo. Người đăng thường được trả tiền hoặc sở hữu sẵn tài sản đó và bán ra khi giá tăng. Rủi ro đặc biệt cao khi KOL thiếu hiểu biết về bản chất sản phẩm hoặc hành động vì lợi ích cá nhân, trong khi người theo dõi tin tưởng gương mặt quen thuộc mà bỏ qua bước thẩm định.
WHY/HOW
Cơ chế vận hành điển hình: (1) người đứng sau mua tài sản với giá thấp; (2) thuê hoặc nhờ người nổi tiếng đăng bài tạo cầu giả; (3) giá tăng do hiệu ứng FOMO của fan và người theo dõi; (4) người đứng sau bán ra ôm lợi trong khi nhà đầu tư cá nhân không nhận ra mình bị lợi dụng. Đây là biến thể của mô hình pump-and-dump, chỉ khác ở công cụ tạo cầu là danh tiếng thay vì tin tức giả.
(1) Mục tiêu thứ cấp của nhóm lừa đảo là dùng KOL để tăng uy tín và tiếp cận tệp khán giả rộng - người theo dõi ngầm hiểu KOL đã kiểm chứng sản phẩm, trong khi thực tế KOL chỉ nhận phí quảng cáo. Hệ quả: thổi giá tài sản ảo ngắn hạn, người mua vào sau cùng chịu toàn bộ thua lỗ khi bong bóng vỡ hoặc sàn đổ vỡ.
(2) Tại Trung Quốc (China Banking and Insurance Regulatory Commission), Mỹ và các thị trường phát triển có quy định nghiêm cấm hành vi này; tại Việt Nam chưa có khung pháp lý đủ mạnh nên rủi ro cao hơn cho nhà đầu tư.
Related
Notes
-
2021-07
- Ngọc Trinh và nhiều nghệ sĩ quảng cáo token FXT; kênh đã cảnh báo trước nhưng nhiều người phản đối, đến khi sàn sập mới thấy hậu quả
-
2021-05
- Các nghệ sĩ Việt Nam phím Dogecoin/Bitcoin gồm: Ngọc Trinh, Lê Dương Bảo Lâm, Kiều Minh Tuấn, Trần Nam Thư, Cao Thái Sơn (tháng 5/2021)
- Các bài đăng đều bị xóa nhanh sau khi gây chú ý
- Trung Quốc (China Banking and Insurance Regulatory Commission) có khuyến cáo riêng về người nổi tiếng bán sản phẩm tài chính