Niềm tin thị trường tài chính

4 min read

Key takeaway

Niềm tin là biến số nội sinh quan trọng nhất của thị trường - khi gói kích thích không tạo chuyển biến tích cực, sự mất niềm tin có thể triệt tiêu hiệu quả của chính sách và tạo vòng xoáy tiêu cực.

WHAT

Niềm tin của nhà đầu tư và người dân vào thị trường tài chính (chứng khoán, bất động sản, trái phiếu) là yếu tố quyết định hành vi phân bổ vốn. Khi niềm tin cao, dòng tiền chảy vào tài sản rủi ro; khi mất niềm tin, tiền chuyển sang nơi an toàn (tiền gửi ngân hàng, vàng). Niềm tin bị xói mòn bởi các sự kiện tiêu cực (vỡ nợ, gian lận, mất thanh khoản) và phục hồi chậm hơn nhiều so với tốc độ mất đi. Trong thị trường BĐS, niềm tin có đặc điểm kỳ vọng tự khuếch đại: khi giá giảm, người mua tiếp tục chờ giảm thêm, khiến giao dịch càng đình trệ.

WHY/HOW

Cơ chế vòng xoáy niềm tin: gói kích thích không hiệu quả - nhà đầu tư nhận ra - tâm lý tiêu cực gia tăng - dòng tiền rút ra - thị trường tiếp tục giảm - niềm tin càng suy giảm. Để phá vòng xoáy cần có chuyển biến thực sự từ nền tảng kinh tế (thu nhập người dân, thanh khoản doanh nghiệp, nền tảng pháp lý) chứ không chỉ là thông điệp kích thích.

Khi niềm tin suy giảm, người dân tránh các kênh đầu tư chính thức (cổ phiếu, trái phiếu) và chuyển sang tài sản trú ẩn (vàng, đô la, bất động sản) - làm khô cạn nguồn vốn cho sản xuất. Khôi phục niềm tin cần: (1) minh bạch thông tin phát hành, (2) cơ quan giám sát can thiệp kịp thời bảo vệ nhà đầu tư dễ tổn thương, (3) đội ngũ tư vấn tài chính độc lập và chuyên nghiệp.

Notes

  • 2024-02

    • Trung Quốc tung nhiều gói kích thích bất động sản từ 2021 (hạ lãi suất, nới lỏng định lượng, danh sách trắng cho vay) nhưng thị trường vẫn giảm do mất niềm tin sâu
    • Tiền gửi tiết kiệm Việt Nam duy trì cao dù lãi suất thấp - biểu hiện giới đầu tư chưa thấy cơ hội tốt hơn gửi ngân hàng
    • Giới đầu tư Trung Quốc chuyển sang vàng, crypto, bất động sản nước ngoài khi mất niềm tin nội địa

  • 2023-08

    • Chủ tịch GPS Nguyễn Quốc Hiệp: NQ33 đã cởi bỏ tâm lý e ngại và mất niềm tin của thị trường BĐS
    • Quy luật: thị trường càng có dấu hiệu đi xuống, người mua càng chờ đợi - vòng phản hồi tiêu cực
    • Niềm tin phải được khôi phục từ phía doanh nghiệp (dám phát triển dự án) trước, rồi mới đến người mua
    • Sau sự kiện SCB (T10/2022) + vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp, niềm tin vào trái phiếu và bất động sản gần như bằng 0 đến T8/2023
    • Nghị quyết 33 về bất động sản (đầu 2023) giúp thị trường BĐS qua đáy nhưng chưa đủ phục hồi niềm tin để dòng tiền quay lại

  • 2023-03

    • Sau vụ Tân Hoàng Minh hủy 10.000 tỷ trái phiếu và các sai phạm tư vấn viên ngân hàng bán trái phiếu/bảo hiểm, công chúng né toàn bộ trái phiếu DN dù tốt hay xấu
    • Mỹ xử lý SVB sụp đổ (tổng tài sản >200 tỷ USD): FDIC + Fed + Bộ Tài chính can thiệp ngay, bảo vệ người gửi tiền - minh họa cơ chế khôi phục niềm tin hệ thống

Backlinks