Key takeaway
Niêm yết trực tiếp (direct listing) cho phép công ty đưa cổ phiếu hiện hữu lên sàn giao dịch để nhà đầu tư đại chúng mua bán mà không phát hành cổ phiếu mới hay qua quy trình bảo lãnh phát hành như IPO truyền thống.
WHAT
Niêm yết trực tiếp là hình thức một công ty đưa cổ phiếu đang lưu hành (do cổ đông hiện hữu, nhân viên, nhà đầu tư sớm nắm giữ) lên giao dịch trực tiếp trên sàn chứng khoán, không qua bước chào bán cổ phiếu mới ra công chúng (IPO) và không cần ngân hàng đầu tư bảo lãnh phát hành (underwriting) với mức giá cố định trước.
WHY/HOW
Khác với IPO truyền thống (định giá trước, bán cổ phiếu mới để huy động vốn cho công ty, có giai đoạn ‘lock-up’ và bảo lãnh phát hành), niêm yết trực tiếp để thị trường tự xác định giá mở cửa dựa trên cung-cầu thực tế ngay phiên đầu tiên - giá có thể biến động rất mạnh do thiếu cơ chế bình ổn của ngân hàng bảo lãnh. Hình thức này phù hợp với công ty đã có đủ vốn, không cần huy động thêm, mà chủ yếu muốn tạo thanh khoản cho cổ đông hiện hữu và nâng tầm uy tín/nhận diện khi trở thành công ty đại chúng.
Related
Notes
- 2021-04
- Coinbase niêm yết trực tiếp (không qua IPO truyền thống) trên sàn chứng khoán Mỹ ngày 14/4/2021, được định giá khoảng 80 tỷ USD (mã COIN), giao dịch quanh mức trên 300 USD/cổ phiếu
- Định giá theo P/B đạt khoảng 100 lần (vốn hóa thị trường 80 tỷ USD / giá trị sổ sách ~963 triệu USD) và P/E khoảng 150 lần - mức cao bất thường, phản ánh kỳ vọng tăng trưởng tương lai chứ không dựa vào lợi nhuận quá khứ
- Sự kiện được so sánh với IPO của Netscape khi Internet mới ra đời: mở ra một ‘kỷ nguyên mới’ về đầu tư nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro bong bóng định giá