Key takeaway
Khi chính sách tiền tệ nới lỏng, NHNN dùng quy định hành chính để chặn vốn rẻ chảy vào hoạt động đầu cơ hoặc vòng lòng trong hệ thống, buộc tín dụng đi vào sản xuất kinh doanh thực. Đây là lớp kiểm soát thứ hai bên cạnh giới hạn tổng room tín dụng: kiểm soát cả lượng lẫn cơ cấu ngành.
WHAT
Nắn dòng vốn tín dụng là việc cơ quan quản lý (NHNN) ban hành quy định cụ thể về mục đích sử dụng vốn vay, cấm cho vay đối với các nhu cầu không phục vụ sản xuất kinh doanh hoặc có rủi ro hệ thống. Song song đó, phân bổ tín dụng theo ngành là cơ chế định hướng cơ cấu tín dụng vào các ngành ưu tiên theo chủ trương Chính phủ - ngân hàng thương mại khi đã hết room tổng thể có thể vẫn còn dư địa cho vay ở một số phân khúc ưu tiên.
WHY/HOW
Khi lãi suất thấp, dòng vốn có xu hướng tự nhiên chạy vào tài sản đầu cơ hoặc vòng trong hệ thống (vay rẻ - gửi lãi cao - tái thế chấp). NHNN dùng thông tư quy định danh mục “không được cho vay để…” để đóng các kênh này, thay vì chỉ điều chỉnh lãi suất.
(1) Cơ chế hai lớp kiểm soát: chỉ kiểm soát tổng room là chưa đủ vì khi room bị giới hạn, ngân hàng sẽ ưu tiên cho vay ở phân khúc có lợi suất cao nhất - thường là bất động sản và chứng khoán - thay vì sản xuất lãi suất thấp. NHNN cần cả hai lớp: tổng room và cơ cấu ngành để định hướng dòng vốn hiệu quả.
(2) Công cụ thực thi: thông tư bổ sung danh sách nhu cầu vốn không được cho vay (vay để gửi tiết kiệm, vay để góp vốn cổ phần đầu cơ…); chỉ thị định hướng tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh và kiểm soát chặt các lĩnh vực rủi ro. Các biện pháp này thường được áp dụng đồng thời trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng thấp và tiền ứ trong hệ thống ngân hàng.
Related
- Lãi suất qua đêm
- Sở hữu chéo ngân hàng
- Tăng trưởng tín dụng
- Chu kỳ tín dụng ngân hàng
Notes
-
2024-01
- NHNN công bố 5 giải pháp gỡ khó BĐS (11/2023) gồm: Thông tư 02 (cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ), Thông tư 03 (ngừng hiệu lực một số điều khoản TCTD mua bán TPDN), Thông tư 06 (quy định hoạt động cho vay của TCTD) - kết hợp giữa nắn dòng tín dụng vào dự án khả thi và giữ ổn định nhóm nợ
-
2023-07
- Thông tư 06/2023 bổ sung 4 nhu cầu vốn không được cho vay vào Thông tư 39/2016, ban hành trong bối cảnh tín dụng 6 tháng đầu 2023 tăng trưởng rất thấp và tiền ứ trong hệ thống ngân hàng
-
2022-09
- Chỉ thị 01 ngày 13/1/2022: tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh, kiểm soát chặt các lĩnh vực rủi ro (BDS, CK)
- Thực tế: ngân hàng hết room có xu hướng đẩy tín dụng vào ngành rủi ro cao (lãi suất cao) ngay từ đầu năm