Key takeaway
Khi nhận tiền không định kỳ (lì xì, thưởng, quà tặng), việc phân bổ có chủ đích ngay lập tức quan trọng hơn số tiền - vì đây là thời điểm hình thành thói quen chi tiêu và xây dựng tư duy tài chính.
WHAT
Phân bổ tiền nhận được (windfall allocation) là việc chia có chủ đích các khoản tiền không định kỳ (thưởng, lì xì, quà, tiền thừa kế nhỏ) thay vì tiêu tự phát. Nguyên tắc phân bổ thường dùng:
- Phần tiêu dùng: mua những thứ muốn/cần hiện tại
- Phần tích lũy: tiết kiệm/đầu tư để tiền sinh tiền
- Phần cho đi: tặng người thân, từ thiện
- Phần phát triển bản thân: sách, khóa học, trải nghiệm
WHY/HOW
Không phân bổ có kế hoạch dẫn đến tiêu hết mà không nhớ đã dùng vào đâu - đặc biệt với khoản tiền ‘ngoài dự kiến’ vì não người có xu hướng coi tiền nhận bất ngờ là tiền ‘dư’ nên chi dễ hơn.
Phương pháp thực hành:
- Quyết định ngay tỷ lệ phân bổ trước khi cầm tiền trong tay
- Chuyển phần tiết kiệm/đầu tư vào tài khoản riêng ngay lập tức (không để lẫn với tiền tiêu dùng)
- Dùng phần tiêu dùng tự do - không cảm giác tội lỗi vì đã tiết kiệm trước
Với trẻ em: dùng ống heo/hộp tiết kiệm vật lý giúp hình dung rõ ‘tiền đang lớn dần’.
Related
Notes
- 2023-01
- Người chia sẻ tiếc nuối: thời trẻ dùng toàn bộ tiền lì xì để chơi điện tử, giờ nhìn lại tiếc vì không giữ một phần đầu tư
- Gợi ý cho người trẻ: dùng tiền lì xì mua combo khóa học để phát triển bản thân thay vì tiêu tự phát
- Cách dạy con: chia 3 hộp - tiêu dùng / tiết kiệm ống heo / tặng người thân