Key takeaway
Phương trình trao đổi (M x V = P x Q) cho thấy cung tiền nhân tốc độ quay luôn bằng mức giá nhân sản lượng - nền tảng để hiểu lạm phát và chính sách tiền tệ.
WHAT
Phương trình do John Stuart Mill đề xuất: M (cung tiền) x V (vòng quay tiền) = P (mức giá chung) x Q (sản lượng hàng hóa dịch vụ). Vế trái M x V thể hiện tổng chi tiêu danh nghĩa; vế phải P x Q thể hiện GDP danh nghĩa.
WHY/HOW
Công thức giúp lý giải chính sách kinh tế vĩ mô: khi GDP suy giảm, chính phủ tăng M (cung tiền) hoặc thúc đẩy V (đẩy nhanh đầu tư công/giải ngân) để kích thích kinh tế. Nếu M x V tăng mà Q không tăng kịp, P phải tăng gây lạm phát. Chính phủ ưu tiên tăng M hơn V vì V khó kiểm soát (bị tác động bởi Covid, đứt chuỗi cung ứng,…). Tăng cung tiền không nhất thiết gây lạm phát nếu V đứng yên hoặc tiền chảy vào sản xuất thay vì tài sản đầu cơ.
Related
Notes
- 2023-08
- V (vòng quay tiền) tại Việt Nam khoảng 0.5-0.6, gần như không thay đổi từ 2016 trở đi (theo Bloomberg/KBSV)
- 2021: M2 tăng 10.66%, GDP tăng 5.41% - dư 5.25% tiền dồn sang năm sau
- 2022: M2 chỉ tăng 3.2%, GDP danh nghĩa tăng 13.73% - nền kinh tế thiếu thanh khoản; tiền bị chôn ở nợ xấu ngân hàng, BĐS, chậm giải ngân đầu tư công
Links
- Phương trình trao đổi