Rủi ro khi mua trái phiếu doanh nghiệp

3 min read

Key takeaway

Mua trái phiếu doanh nghiệp thực chất là cho doanh nghiệp vay tiền, đối mặt với 3 loại rủi ro chính: pháp lý, tín dụng và thanh khoản - hoàn toàn khác với gửi tiết kiệm dù nhiều nhà đầu tư cá nhân nhầm lẫn hai sản phẩm này.

WHAT

Khung phân loại rủi ro khi đầu tư trái phiếu doanh nghiệp gồm: (1) rủi ro pháp lý - doanh nghiệp không công bố thông tin đầy đủ, có thể là ‘doanh nghiệp ảo’ không có hoạt động kinh doanh thực; (2) rủi ro tín dụng - doanh nghiệp phát hành không trả được nợ gốc/lãi khi đến hạn, có hoặc không có tài sản đảm bảo; (3) rủi ro thanh khoản - trái phiếu có kỳ hạn thường 3-5 năm, nhà đầu tư khó bán lại trước hạn nếu cần tiền gấp.

WHY/HOW

Vì bản chất mua trái phiếu là cho doanh nghiệp vay vốn để kinh doanh, nên người mua gánh các rủi ro tương ứng với người cho vay. Nhiều nhà đầu tư cá nhân bị nhầm lẫn vì ngân hàng thường gọi sản phẩm này là ‘siêu tiết kiệm’ với lãi suất cao hơn gửi tiết kiệm thông thường (gửi tiết kiệm 12 tháng khoảng 5%/năm trong khi trái phiếu có thể 10-15%/năm), nhưng ngân hàng chỉ đóng vai trò phân phối/bán lại, không đứng ra bảo lãnh tín dụng cho khoản vay đó (cần phân biệt ‘bảo lãnh phát hành’ và ‘bảo lãnh thanh toán’ - chỉ bảo lãnh thanh toán mới chịu trách nhiệm trả nợ thay khi xảy ra rủi ro tín dụng). Do Việt Nam chưa có hệ thống xếp hạng tín nhiệm (credit rating) doanh nghiệp chính thức, nhà đầu tư cá nhân khó tự đánh giá nên cần dựa vào các công cụ chấm điểm (scoring) của bên thứ ba dựa trên hồ sơ phát hành và chỉ số tài chính theo quý.

Notes

  • 2020-11
    • Video nhấn mạnh phân biệt ‘bảo lãnh phát hành’ (chỉ hỗ trợ phân phối, không chịu trách nhiệm trả nợ) và ‘bảo lãnh thanh toán’ (ngân hàng có trách nhiệm thanh toán khi xảy ra rủi ro tín dụng) - nhiều nhà đầu tư hiểu sai rằng ngân hàng bán trái phiếu thì ngân hàng bảo đảm an toàn vốn
    • Việt Nam chưa có hệ thống xếp hạng tín nhiệm (credit rating) doanh nghiệp chính thức; một số đơn vị tư vấn đầu tư xây dựng bảng chấm điểm (scoring) riêng dựa trên 3 yếu tố: lợi nhuận kỳ vọng so với rủi ro, hồ sơ phát hành của doanh nghiệp, và chỉ số tài chính cập nhật theo quý

Backlinks