Key takeaway

Khủng hoảng tài chính từ một doanh nghiệp/thị trường có thể lan rộng (contagion), nhưng mức độ lan truyền phụ thuộc vào tính bất ngờ và mức độ kết nối hệ thống - khủng hoảng đã ‘lường trước’ ít nguy hiểm hơn khủng hoảng đột ngột.

WHAT

Rủi ro lan truyền (contagion risk) là khả năng một sự kiện tài chính tiêu cực ở một tổ chức/thị trường lây lan sang các tổ chức/thị trường khác qua các kênh: (1) tâm lý/hoảng loạn nhà đầu tư; (2) kết nối trực tiếp qua các khoản nợ chéo; (3) thanh lý tài sản hàng loạt kéo giá xuống.

WHY/HOW

Hai yếu tố quyết định mức độ lan truyền: (1) Tính bất ngờ: Lehman Brothers 2008 phá sản đột ngột dù các quỹ bán khống đã cảnh báo trước - thị trường không tin và không chuẩn bị, dẫn đến khủng hoảng toàn cầu. Evergrande 2021-2023 thị trường biết trước hơn 2 năm, tác động hạn chế hơn; (2) Kết nối hệ thống: tổ chức càng nằm trung tâm mạng lưới tài chính (too big to fail/too connected to fail) thì rủi ro lan truyền càng cao. Biện pháp giảm thiểu: stress test danh mục, theo dõi vị thế đòn bẩy toàn hệ thống, điều phối chính sách đa quốc gia.

Notes

  • 2023-08

    • Evergrande Chapter 15: VN-Index giảm 4,5%, thanh khoản 35.000 tỷ - lan truyền tâm lý rõ rệt nhưng ngắn hạn
    • So sánh với Lehman 2008: Lehman đột ngột → khủng hoảng toàn cầu; Evergrande biết trước 2 năm → tác động có kiểm soát hơn
    • Tác động lan truyền qua 3 kênh: nhà đầu tư ngoại bán VN để phòng thủ, lo ngại tỷ giá VND, tâm lý chung thị trường mới nổi
  • 2021-09

    • Evergrande (350 tỷ USD tổng tài sản) vs Lehman Brothers (800 tỷ USD) - nhỏ hơn, ít kết nối hơn với hệ thống tài chính toàn cầu
    • Lehman dùng CDO/MBS phức tạp lan rộng; Evergrande chủ yếu tài sản BĐS vật lý - rủi ro hệ thống toàn cầu thấp hơn
    • BĐS Trung Quốc chiếm 28% GDP - rủi ro nội địa lớn dù không có Lehman moment toàn cầu