Sell in May

6 min read

Key takeaway

Quy tắc ‘Sell in May and go away’ có tác động hạn chế ở TTCK Việt Nam - thống kê 23 năm cho thấy tỷ lệ tháng 5 giảm điểm chỉ nhỉnh hơn tăng điểm (13/10), và biên độ giảm trung bình nhỏ.

WHAT

Sell in May (còn gọi Halloween indicator) là quan sát theo mùa (seasonal pattern) trên các TTCK phát triển: giá cổ phiếu thường hoạt động kém hơn trong giai đoạn tháng 5 - tháng 10 so với tháng 11 - tháng 4. Chiến lược tương ứng: mua cổ phiếu cuối tháng 10 (Halloween), bán đầu tháng 5 và nắm giữ trái phiếu/tài sản an toàn 6 tháng còn lại. Hiệu ứng được Bouman & Jacobsen (2002) nghiên cứu trên 137 quốc gia trong hơn 100 năm. Nhiều nhà đầu tư dùng đây như tín hiệu để giảm tỷ trọng cổ phiếu vào mùa hè.

WHY/HOW

Nguyên nhân được cho là do nhà đầu tư tổ chức, quỹ lớn chốt lời trước mùa hè, giảm hoạt động giao dịch. Ở TTCK Việt Nam, thống kê 23 năm (2001-2023): 10 năm tháng 5 tăng, 13 năm giảm - tỷ lệ 43/57%, không đủ quyết định. Nửa đầu tháng 5 thường tiêu cực hơn nửa cuối. Mức giảm trung bình những năm giảm chỉ khoảng 2-3%.

Nguồn gốc câu nói: xuất phát từ nước Anh, nguyên bản là “Sell in May and come back on St. Leger’s Day” (ngày đua ngựa cuối tháng 9). Câu nói phản ánh xu huong thong ke - loi tuc 6 thang mua dong (T11-T4) cao hon 6 thang mua he (T5-T10). Tuy nhien day la HIEN TUONG LICH SU, khong phai quy luat tat yeu. Sau cac cuoc khung hoang lon (2009, 2020), thi truong phuc hoi manh trong T5-T10, dao nguoc xu huong. S&P 500: trung binh T5-T10 tang 2%/nam; T11-T4 tang 5%/nam - co so goc cua quy tac. Xu huong nay chi phan anh tren chi so tong the, khong ap dung cho tung co phieu hay nganh cu the.

Notes

  • 2024-05

    • Tháng 5/2024: thị trường đang trong vùng nhạy cảm nhưng yếu tố Sell in May không phải áp lực chính; áp lực tỷ giá và thanh khoản yếu mới là nút thắt thực sự
    • Mùa ĐHCĐ và KQKD Q1/2024 đang làm rõ nội lực doanh nghiệp, tạo cơ sở phân hóa cho giai đoạn sau
    • Tháng 5/2024: nhiều biến số vĩ mô xấu (lạm phát, tỷ giá) nhưng thị trường không phản ứng xấu tương ứng - cần chuẩn bị cho biến động sau
    • Năm 2023: TTCK Việt Nam tăng trong tháng 5 dù quy tắc dự báo yếu - thực tế bác bỏ cơ học áp dụng Sell in May

  • 2024-04

    • Sau 4 tháng tăng từ tháng 12/2023, chuyên gia lưu ý tháng 5/2024 cần chú ý Sell in May do thông tin tích cực đang ít dần
    • Hiệu ứng không xảy ra mọi năm nhưng năm 2024 có yếu tố tăng cường: tỷ giá áp lực, Fed chưa hạ lãi suất, căng thẳng địa chính trị
    • VN-Index đầu tháng 4/2024 giảm 4 phiên liên tiếp; chuyên gia nhắc đến Sell in May nhưng nhấn mạnh 20 năm TTCK VN tháng 5 có 11 năm giảm/9 năm tăng - không đủ cơ sở để bán cơ học, cần theo dõi thực trạng nền kinh tế thay vì áp dụng quy luật lịch theo mùa máy móc

  • 2023-05

    • Tháng 5/2023: thị trường không giảm theo quy tắc Sell in May - VN-Index vẫn tích cực quanh 1.072 điểm, thanh khoản 13.600 tỷ/phiên (mức khá lâu mới ghi nhận)
    • Thống kê 20 năm TTCK Việt Nam: hơn một nửa số năm tháng 5 giảm nhẹ nhưng biên độ nhỏ; quy tắc chỉ phân biệt 2 nửa năm, không dự báo tháng cụ thể
    • Giai đoạn thị trường khó khăn (hậu vụ trái phiếu, lãi suất cao) nên tháng 5/2023 thuộc nhóm phục hồi, bác bỏ Sell in May cơ học
    • Dữ liệu VN-Index 2001-2021: tháng 5 giảm chỉ 11/21 năm; xu hướng T11-T4 tốt hơn T5-T10 chỉ đúng 11/20 năm - không có ưu thế rõ ràng
    • Ngoại lệ rõ ràng: năm 2009 (sau khủng hoảng tài chính toàn cầu) và 2020 (sau COVID) thị trường phục hồi mạnh trong T5-T10, đảo ngược xu hướng

  • 2023-04

    • Thống kê 22 năm VN-Index (2001-2022): giai đoạn T5-T10 trung bình +1,48%/năm; giai đoạn T11-T4 trung bình +14,27%/năm - chênh lệch lớn ủng hộ Sell in May
    • 12/22 năm VN-Index tháng 5 âm; mùa hè là giai đoạn khó khăn của TTCK Việt Nam nhưng không phải tuyệt đối
    • Thị trường Việt Nam mang tính đầu cơ cao, ít chú trọng lợi tức cổ phiếu - khác với TTCK Mỹ nơi quy tắc này được nghiên cứu kỹ

  • 2020-05

    • VN-Index 2001-2019: 6 tháng tốt nhất lợi tức bình quân 15%, 6 tháng tệ nhất 1%, chênh 14%
    • Giai đoạn 10 năm (2010-2019): chiến lược đúng 7/10 năm; toàn giai đoạn 2002-2019: đúng 10/18 năm
    • Khủng hoảng 2008-2009: hiệu ứng đảo ngược (6 tháng tốt nhất cho lợi tức tệ hơn)
    • Tháng 5 riêng lẻ: VN-Index dương 11/19 năm - không đủ để kết luận bán tháo; chiến lược Sell in May là về 2 nửa năm, không phải tháng cụ thể

Backlinks