Key takeaway
Suy thoái kép xảy ra khi nền kinh tế chịu đồng thời suy thoái từ môi trường toàn cầu lẫn suy yếu nội tại - tác động gộp khiến phục hồi chậm và đau đớn hơn nhiều so với chỉ chịu một loại.
WHAT
Suy thoái kép (double recession) là tình trạng một nền kinh tế bị tác động tiêu cực từ hai nguồn cùng lúc: (1) suy thoái/suy yếu từ kinh tế toàn cầu (cầu xuất khẩu giảm, điều kiện tài chính thắt chặt) và (2) suy yếu nội tại xuất phát từ những đặc điểm cấu trúc của nền kinh tế như đòn bẩy cao, năng suất thấp, hoặc bong bóng tài sản trong nước. Khác với suy thoái đơn thuần (chỉ do một nguyên nhân), suy thoái kép có tính cộng hưởng: giải pháp tiền tệ/tài khóa thường ít hiệu quả hơn vì đồng thời phải đối phó hai luồng tiêu cực.
WHY/HOW
Các nền kinh tế mở nhỏ, phụ thuộc xuất khẩu và có đòn bẩy tín dụng cao đặc biệt dễ bị suy thoái kép. Khi suy thoái toàn cầu làm cầu bên ngoài giảm, cùng lúc đó lãi suất cao trong nước (phản ứng với lạm phát toàn cầu) làm nặng thêm gánh nặng đòn bẩy. Doanh nghiệp đòn bẩy cao phải cắt giảm đầu tư và nhân sự, làm cầu nội địa cũng co lại. Hệ quả: nền kinh tế không còn một ‘trụ đỡ’ nào - cả xuất khẩu lẫn tiêu dùng nội địa đều yếu. Phục hồi từ suy thoái kép thường có dạng chữ U dài hoặc chữ L thay vì chữ V.
Related
Notes
- 2023-07
- Việt Nam H1/2023 bị suy thoái kép: toàn cầu thắt chặt tiền tệ làm xuất khẩu công nghiệp chế biến giảm mạnh (tăng 0,37%), đồng thời nội tại doanh nghiệp VN đòn bẩy cao + năng suất thấp bị bóp nghẹt khi lãi suất tăng
- GDP H1/2023 chỉ đạt 3,72% - gần thấp nhất 13 năm, tương đương thời điểm lock down COVID
- Dự báo cả năm 2023 khả quan nhất ~5,4%, thực tế khả năng ~5% - thấp hơn mục tiêu 6,5%