Key takeaway
Thí nghiệm Asch (1950s) chứng minh con người sẵn sàng từ bỏ nhận định đúng đắn của bản thân để làm theo số đông - ngay cả khi câu trả lời của đám đông rõ ràng là sai.
WHAT
Thí nghiệm do nhà tâm lý học Solomon Asch thiết kế vào những năm 1950: người tham gia thật phải xác định đường kẻ nào bằng chiều dài với đường chuẩn. 4/5 người còn lại là diễn viên được sắp xếp cố tình đưa ra câu trả lời sai. Kết quả: người tham gia thật, dù ban đầu trả lời đúng, sau đó đổi theo đáp án sai của đám đông.
WHY/HOW
Cơ chế: áp lực xã hội và nỗi sợ bị cô lập khiến não ‘tự nghi ngờ’ nhận định của chính mình - ‘không thể có nhiều người sai đến vậy’. Hiệu ứng này xuất hiện trong nhiều khía cạnh: cách mua nhà, cách đầu tư, hành vi mua sắm. Nhà đầu tư áp dụng: khi cả thị trường đang hưng phấn mua vào, nhà đầu tư có phân tích phản chiều sẽ bị dao động và có xu hướng bỏ phân tích của mình để làm theo đám đông.
Related
Notes
- 2022-11
- Thiết kế thí nghiệm: 5 người - chỉ 1 người thật, 4 người là diễn viên được bố trí đưa đáp án sai về độ dài đường kẻ
- Kết quả: Asch (người thật) ban đầu đưa đáp án b (đúng), nhưng sau khi 4 người trước đưa đáp án a (sai), Asch đổi sang a
- Áp dụng đầu tư: hiệu ứng xuất hiện khi ‘mua nhà, đầu tư, ngay cả mua sắm - khi đám đông cùng hành động theo một hướng’