Thoái vốn

4 min read

Key takeaway

Thoái vốn là việc bán đi một phần tài sản, công ty con hoặc cổ phần để cơ cấu lại danh mục, thu hồi vốn hoặc tập trung vào mảng cốt lõi.

WHAT

Thoái vốn (divestment) là hành động doanh nghiệp bán đi tài sản, mảng kinh doanh hoặc cổ phần trong công ty con/liên kết cho bên thứ ba. Đây là bước ngược lại với đầu tư/thâu tóm.

WHY/HOW

Doanh nghiệp thoái vốn để thu hồi tiền mặt, giảm gánh nặng tài sản nặng vốn, tập trung nguồn lực vào mảng cốt lõi, hoặc chuyển rủi ro sở hữu tài sản sang bên khác. Sau thoái vốn, doanh nghiệp có thể tiếp tục sử dụng tài sản đó thông qua hợp đồng thuê hoặc gia công thay vì sở hữu trực tiếp.

Thoái vốn thường là bước cuối của một chuỗi tái cấu trúc: sau khi chia tách (split) để cô lập phần tài sản muốn giữ vào một pháp nhân riêng, doanh nghiệp bán phần còn lại cho bên thứ ba. Khi tài sản và nợ được bán cho cổ đông độc lập, chúng không còn chịu kiểm soát chung nên được loại khỏi báo cáo tài chính hợp nhất của tập đoàn - đây là cơ chế giúp làm sạch và tối ưu bảng cân đối kế toán.

Notes

  • 2026-05

    • Sau khi chia tách, VFTP chỉ còn nhà máy sản xuất Hải Phòng và Vin EG (Vin Energy Green Solutions).
    • VinFast thực hiện thoái vốn bằng cách bán VFTP cho một nhóm cổ đông độc lập (bên thứ ba).
    • Đây là bán tài sản gốc (nhà máy) chứ không bán pháp nhân mới tách ra.
    • Sau khi chuyển thương hiệu/R&D/sale và VinFast Úc sang VFVN, phần còn lại của VFTP (nhà máy Hải Phòng + VinEG) được thoái vốn bán cho nhóm cổ đông bên thứ ba; nhà máy sau đó ký hợp đồng gia công xe cho VFVN - vẫn phục vụ VinFast nhưng không còn nằm trong báo cáo hợp nhất.

  • 2025-12

    • Các thương vụ thoái vốn nhà nước VN cuối 2025: PVI (+62%), PET (+25%), VTC (+292%), GTD (+419%), VEC (+357%) - giá tăng mạnh ngay sau khi thông tin được công bố
    • SCG thoái vốn khỏi BMP sau khi thu hồi >2.824 tỷ cổ tức (lũy kế) + giá trị khoản đầu tư ~7.700 tỷ (~3x vốn ban đầu 2.750 tỷ)
    • Khi SCIC, tổng công ty, bộ ngành thoái vốn, thị trường kỳ vọng bên mua phải trả control premium → giá cổ phiếu tăng mạnh trước và trong khi thông tin công bố.
    • Danh sách thoái vốn cuối 2025: PVI (+62%), VTC (+~300%), Giày Thượng Đình (+419%), VCE (+357%) kể từ lúc thông tin xuất hiện.

  • 2024-02

    • FPT thoái vốn khỏi FPT Retail (FRT) - mảng bán lẻ điện tử vốn kéo biên lợi nhuận xuống thấp
    • Sau thoái vốn FRT: biên lợi nhuận ròng tập đoàn nhảy từ 8,27% (2017) lên 13,93% (2018) - cải thiện mạnh và duy trì ~14-15% giai đoạn 2018-2023
    • Thoái vốn khỏi mảng biên thấp giúp tập đoàn hiện rõ hơn chất lượng lợi nhuận từ các mảng cốt lõi (CNTT, viễn thông, giáo dục)

  • 2023-11

    • HAG: chuỗi thoái vốn cưỡng bức 2016-2023 để trả nợ: bán mía đường (2016), thủy điện dở dang 2.500 tỷ (giá sổ sách 3.300 tỷ) vào 2017, 4 công ty cao su + bđs Myanmar cho Thaco/Đại Quang Minh (2019), khách sạn HAGL + bệnh viện HAGL (2023)
    • Thoái vốn dưới áp lực nợ thường phải chấp nhận giá dưới giá trị sổ sách - thủy điện dở dang mất 800 tỷ (24%) so với giá trị đầu tư; người mua biết người bán không có lựa chọn

Thoái vốn nhà nước và giá cổ phiếu niêm yết:

Backlinks