Tiền mặt khống

3 min read

Key takeaway

Gian lận tiền mặt khống - ghi số dư tiền mặt không tồn tại vào BCTC - là một trong các hình thức gian lận khó phát hiện nhất vì kiểm toán viên thường tin tưởng xác nhận từ ngân hàng.

WHAT

Tiền mặt khống là thủ thuật gian lận tài chính trong đó công ty ghi nhận số dư tiền mặt hoặc tương đương tiền không có thực trên bảng cân đối kế toán, thường bằng cách làm giả chứng từ xác nhận của ngân hàng hoặc sử dụng tài khoản tại ngân hàng ở vùng tài phán khó kiểm chứng.

WHY/HOW

Cơ chế thực hiện: (1) tạo doanh thu ảo làm tăng tiền thu vào, (2) làm giả xác nhận số dư tại ngân hàng nước ngoài để kiểm toán viên không xác minh được trực tiếp, (3) dùng mối quan hệ với ngân hàng hoặc làm giả tài liệu chính thức. Khó phát hiện vì: tiền mặt được coi là tài sản có thanh khoản cao nhất và kiểm toán viên thường tập trung vào các tài sản phức tạp hơn; ngân hàng xác nhận có thể bị làm giả hoặc bị thông đồng.

Notes

  • 2023-09

    • Case JVC (Việt Nam): JVC dàn dựng 460 tỷ tiền mặt khống tại ngày 31/3 bằng cách để SPE (Triết Tôn Tiên/Hướng Đông) vay VTB 460 tỷ, chuyển cho JVC, JVC nộp vào VTB tạo hóa đơn nộp tiền, rồi VTB chuyển lại cho SPE hoàn nợ - tiền không rời ngân hàng, chỉ có giấy tờ di chuyển
    • Cơ chế thực hiện trong 1 ngày duy nhất (ngày 31/3 - ngày chốt BCTC năm), lợi dụng khoảng trống giữa ngày kiểm toán đến và ngày 31/3
    • Hệ quả trên BCTC: khoản trả trước/tạm ứng hợp đồng cho SPE xuất hiện dưới dạng khoản phải thu ngắn hạn; kỳ sau bị triệt tiêu bằng trích lập dự phòng - ghi lỗ lớn một lần
    • Khác Wirecard (ngân hàng nước ngoài khó xác minh): JVC dùng ngân hàng nội địa VTB, nhờ mối quan hệ với ngân hàng để vận hành giao dịch vòng

  • 2020-06

    • Wirecard (Đức, 2020): 1,9 tỷ EUR tiền mặt ‘gửi’ tại 2 ngân hàng Philippines - ngân hàng trung ương Philippines xác nhận thông tin hoàn toàn sai lệch, tài khoản không tồn tại; EY từ chối ký BCTC → cổ phiếu từ >100 USD → ~1,68 USD → phá sản trong vài ngày

Backlinks