Tác động gian lận lên thị trường chứng khoán

2 min read

Key takeaway

Một vụ bê bối gian lận kế toán lớn không chỉ xóa sổ cổ phiếu của công ty liên quan mà còn lan ra toàn thị trường qua kênh niềm tin nhà đầu tư, đặc biệt khi thị trường đang có nhà đầu tư ngoại tham gia lớn.

WHAT

Gian lận kế toán tại một công ty niêm yết lớn tạo ra hiệu ứng lan tỏa (contagion) trên toàn thị trường: nhà đầu tư mất niềm tin vào chất lượng BCTC toàn thị trường, nhà đầu tư ngoại rút vốn, các công ty cùng ngành hoặc cùng mô hình bị nghi ngờ và định giá lại.

WHY/HOW

Cơ chế lan tỏa: (1) Nhà đầu tư không còn tin tưởng số liệu - đòi discount cao hơn (risk premium tăng) cho toàn thị trường; (2) Nhà đầu tư ngoại nhạy cảm với rủi ro quản trị - rút vốn nhanh khi phát hiện vấn đề hệ thống; (3) Cơ quan quản lý thắt chặt giám sát - tăng chi phí tuân thủ, làm chậm giao dịch; (4) Trong giai đoạn khủng hoảng (2008, 2023) vấn đề quản trị được xới lên mạnh mẽ nhất.

Notes

  • 2023-06

    • Scandal Stark Corp (16/6/2023): cổ phiếu Stark về gần 0 (từ vài baht); thị trường chứng khoán Thái Lan giảm 10% từ đầu năm 2023, nhà đầu tư ngoại rút vốn
    • Ủy ban Chứng khoán Thái Lan phê duyệt kế hoạch cải cách sâu rộng quy định niêm yết ngày 21/6/2023
    • Tương đồng: Ấn Độ 2022 (Adani Group bị cáo buộc gian lận số liệu, chủ tịch từng top 10 giàu nhất thế giới); Mỹ 2008 (Enron, WorldCom dẫn đến Sarbanes-Oxley Act)

  • 2022-03

    • Vụ Bầu Kiên (8/2012): bắt 1 người làm TTCK giảm sàn hết biên độ 3 phiên liên tiếp, vốn hóa toàn thị trường bốc hơi 6,5 tỷ USD - minh chứng rõ nhất về hiệu ứng lan tỏa niềm tin
    • Hà Văn Thắm bị bắt 10/2014: chuỗi phản ứng gồm Oceanbank bị mua 0 đồng, loạt doanh nghiệp liên quan bán cổ phiếu OGC cắt lỗ theo yêu cầu ngân hàng

Backlinks