Key takeaway

Hoạt động tự doanh (dùng vốn của chính CTCK để đầu tư) khuếch đại lợi nhuận khi thị trường tăng nhưng gây lỗ trực tiếp khi thị trường giảm - là nguồn rủi ro lợi nhuận lớn nhất của CTCK trong giai đoạn biến động.

WHAT

Tự doanh (proprietary trading) là hoạt động công ty chứng khoán dùng vốn tự có để mua bán cổ phiếu, trái phiếu, công cụ phái sinh nhằm tạo lợi nhuận. Khác với môi giới (hoa hồng từ giao dịch của khách), tự doanh CTCK chịu rủi ro thị trường trực tiếp.

WHY/HOW

CTCK có lợi thế thông tin và thanh khoản nên tự doanh thường sinh lời trong bull market. Tuy nhiên khi VN-Index giảm mạnh, danh mục tự doanh lỗ lớn, có thể xóa sạch lợi nhuận môi giới. Quy mô tự doanh so với vốn chủ sở hữu là chỉ báo rủi ro quan trọng khi phân tích BCTC CTCK. CTCK nhỏ tăng trưởng lợi nhuận % cao bất thường thường do cơ sở tự doanh thấp kỳ trước bị lỗ.

Notes

  • 2026-03

    • HCM 2025: tự doanh đạt 582 tỷ (+2% YoY) sau khi chuyển sang fixed-income (trái phiếu ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi) - ổn định hơn so với cổ phiếu FVTPL
    • Rủi ro còn tồn tại: FVTPL vẫn có lỗ chưa thực hiện; trong kịch bản thị trường suy giảm, phần lỗ này ghi nhận thẳng vào KQKD
    • Bài học: CTCK chuyển từ cổ phiếu sang fixed-income trong tự doanh là chiến lược phòng thủ - đánh đổi giữa ổn định (fixed-income) và upside cao (FVTPL cổ phiếu)
  • 2025-08

    • SHS Q4/2023: tự doanh mua VPB ngay đỉnh - tới 30/6/2025 vẫn âm 62 tỷ; tới 10/8/2025 VPB đã tăng 50% so với giá trị 30/6 - bài học về rủi ro định thời điểm vs kiên nhẫn hold dài hạn
  • 2021-10

    • Một số CTCK lỗ Q3/2021 được giải thích bởi tự doanh yếu kém, dù thị trường chung tốt
    • TVC +638%, APS +591% một phần do nền thấp từ tự doanh thua lỗ kỳ trước