Key takeaway
Khi người dân tích trữ vàng miếng dài hạn mà không bán lại, nguồn cung vàng trên thị trường cạn kiệt và một lượng vốn lớn bị ‘đóng băng’, gây chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới và làm giảm dòng tiền vào các kênh đầu tư khác.
WHAT
Vàng hàn đà kinh tế là hiện tượng người dân mua vàng miếng (đặc biệt SJC) và cất giữ trong két an toàn dài hạn, không đưa trở lại thị trường. Khối lượng vàng này trở thành nguồn cung tiềm năng bị khóa, không luân chuyển trong nền kinh tế, tương tự khái niệm ‘gold hoarding’ trong kinh tế học. Tại Việt Nam, hiện tượng này đặc biệt mạnh do vàng miếng SJC được xem là kênh trú ẩn giá trị truyền thống.
WHY/HOW
Nguyên nhân: tâm lý trú ẩn, thiếu niềm tin vào các kênh đầu tư khác, và việc sở hữu vàng miếng không bị đánh thuế hay phải khai báo. Hệ quả: (1) nguồn cung vàng miếng trên thị trường giảm mạnh, đẩy giá vàng SJC lên cao hơn giá thế giới; (2) vốn bị ‘đóng băng’ không sinh lời, không đến được doanh nghiệp hay thị trường tài chính; (3) NHNN phải can thiệp (đấu thầu, nhập khẩu) để bổ sung cung. 11 năm không đấu thầu vàng (2013-2024) khiến tình trạng này tích lũy đến mức cần can thiệp.
Related
- Giá vàng trong nước vs thế giới
- Bình ổn thị trường vàng
- Cải cách thị trường vàng Việt Nam
- Cung tiền M2
Notes
- 2024-04
- NHNN công bố đấu thầu vàng miếng ngày 21/04/2024 sau 11 năm (từ 2013) không đấu thầu - dấu hiệu tình trạng hàn đà tích lũy nghiêm trọng
- Giá vàng SJC chênh lệch lớn với thế giới quy đổi một phần do lượng vàng miếng nằm trong két người dân không ra thị trường