Vị thế địa - kinh tế Việt Nam

4 min read

Key takeaway

Việt Nam đang xây dựng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với tất cả các siêu cường lớn (Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Ấn Độ) - chiến lược ‘ngoại giao tre’ giúp thu hút FDI và đảm bảo an ninh kinh tế trong bối cảnh địa chính trị đa cực.

WHAT

Vị thế địa - kinh tế Việt Nam là vị trí của Việt Nam trong bản đồ cạnh tranh địa chính trị - kinh tế toàn cầu, được thể hiện qua mạng lưới quan hệ đối tác chiến lược toàn diện (Comprehensive Strategic Partnership). Năm 2023: VN đã có CSP với Trung Quốc (2008), Nga (2012), Ấn Độ (2016), Hàn Quốc (2022), Mỹ (9/2023), Nhật Bản (11/2023). GDP Việt Nam ~400 tỷ USD nằm ở trung tâm của hai nền kinh tế số 1 (Mỹ 22.940 tỷ) và số 2 (Trung Quốc 16.860 tỷ) thế giới.

WHY/HOW

Chiến lược ngoại giao đa phương của Việt Nam tạo ra ba lợi thế kinh tế: (1) Thu hút FDI từ nhiều nguồn khác nhau - các nước muốn đặt cứ điểm ở Việt Nam để tránh rủi ro địa chính trị; (2) Tránh phụ thuộc vào một đối tác duy nhất - đa dạng hóa cả thị trường xuất khẩu lẫn nguồn vốn; (3) Tận dụng cạnh tranh giữa các siêu cường để đàm phán điều kiện tốt hơn về chuyển giao công nghệ và đầu tư. Rủi ro: phải cân bằng khéo léo khi các siêu cường xung đột với nhau (Mỹ-Trung, Mỹ-Nga).

Notes

  • 2023-12

    • Chỉ trong 3 tháng cuối 2023: Tổng thống Mỹ Biden thăm VN (tháng 9), Chủ tịch nước VN thăm Nhật (nâng cấp quan hệ tháng 11), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm VN (tháng 12) - mật độ dày đặc chưa từng có
    • Trung Quốc là quốc gia ASEAN đầu tiên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với VN (2008), kỷ niệm 15 năm dịp này
    • Tương lai kỳ vọng thêm CSP với Úc và Singapore (2024+)
    • Góc nhìn đầu tư: trong khi thị trường lo ngại kinh tế ‘lình xình’, quan hệ ngoại giao đang xây nền tảng dài hạn cho FDI chất lượng cao

  • 2023-09

    • Tháng 9/2023: Việt Nam nâng cấp quan hệ với Mỹ lên CSP (Comprehensive Strategic Partnership) - bước ngoặt ngoại giao, hoàn thiện bộ CSP với tất cả siêu cường lớn
    • Thời cơ kinh tế: VN kỳ vọng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao (bán dẫn, AI) nhờ quan hệ Mỹ-Việt được nâng tầm
    • Sau CSP với Mỹ 9/2023, Việt Nam có 5 CSP với 5 siêu cường: TQ, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Mỹ - gọi là ‘Ngũ Long’
    • Mỹ có 11 đối tác CSP toàn cầu, nhiều nước ASEAN - sau CSP, Mỹ đầu tư 850 triệu USD vào ASEAN lần đầu tiên
    • Quan hệ VN-Mỹ đặc biệt: bỏ qua cấp ‘đối tác chiến lược’, nâng thẳng từ đối tác toàn diện (2013) lên CSP (2023)
    • GDP VN ~400 tỷ USD nằm giữa hai nền kinh tế số 1 (Mỹ) và số 2 (Trung) thế giới - lợi thế cạnh tranh địa chính trị
    • Chiến lược: VN đặt mình là ‘điểm đến trung lập đáng tin cậy’ cho FDI công nghệ cao trong bối cảnh Mỹ - Trung cạnh tranh

Backlinks