Vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp

6 min read

Key takeaway

Vỡ nợ lãi trái phiếu (dù số tiền nhỏ) là tín hiệu nghiêm trọng hơn vỡ nợ gốc vì cho thấy doanh nghiệp mất khả năng thanh toán ngay cả nghĩa vụ tối thiểu - nền tảng của lòng tin thị trường nợ.

WHAT

Vỡ nợ trái phiếu (bond default) xảy ra khi tổ chức phát hành không thực hiện được nghĩa vụ trả lãi hoặc gốc đúng hạn theo điều khoản hợp đồng. Offshore corporate bond (trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra thị trường quốc tế) thường có thời hạn ân hạn 30 ngày trước khi chính thức bị tuyên bố default. Khi hết ân hạn mà không trả, các hãng truyền thông và xếp hạng quốc tế ghi nhận là ‘has defaulted’.

WHY/HOW

Không trả được lãi thường nguy hiểm hơn không trả gốc vì: (1) lãi là nghĩa vụ định kỳ nhỏ - nếu không trả được thì gốc càng không có khả năng; (2) vi phạm điều khoản thường kéo theo cross-default (các khoản nợ khác cũng bị coi là default); (3) mất hoàn toàn khả năng tiếp cận thị trường vốn. Đối với trái phiếu trong nước, tái cơ cấu và gia hạn dễ hơn (cần thuyết phục chủ nợ trong nước). Đối với offshore bond, khi hết ân hạn và không thông báo, tín hiệu rất xấu vì chủ nợ nước ngoài không có nghĩa vụ khoan nhượng.

Khi một doanh nghiệp lớn, kể cả được xếp hạng tín nhiệm cao (AAA), rơi vào vỡ nợ, điều này phát tín hiệu rằng rủi ro tín dụng đã lan rộng vượt ra ngoài nhóm doanh nghiệp yếu, có thể kích hoạt hiệu ứng domino (làn sóng vỡ nợ) ảnh hưởng tới cả hệ thống tài chính, đặc biệt khi quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp liên quan rất lớn.

Notes

  • 2023-10

    • Country Garden không trả lãi offshore corporate bond 15,4 triệu USD sau 30 ngày ân hạn (đến 17/10/2023)
    • Trước đó 11/9: chủ nợ trong nước chấp thuận gia hạn 8 trái phiếu trong 3 năm; 9/10: không xác nhận thanh toán trái phiếu 66,8 triệu USD

  • 2023-08

    • Country Garden không trả được 22,5 triệu USD lãi coupon 2 trái phiếu đô la đến hạn 7/8/2023 - giá trái phiếu đáo hạn 2023-2024 còn 11 xu (mất 90% giá trị), ân hạn 30 ngày trước khi chính thức bị tuyên bố default.
    • So sánh với Evergrande: cả hai đều báo lãi trong BCTC nhưng thực chất mất khả năng thanh toán - chỉ số tài chính nội bảng phản ánh sớm hơn giá cổ phiếu.
    • Evergrande - từng là công ty BĐS lớn nhất Trung Quốc - nộp đơn Chapter 15 sau khi lỗ 81 tỷ USD trong 2 năm; nợ tổng ước hàng trăm tỷ USD.
    • Mô hình vỡ nợ BĐS Trung Quốc: ba lằn ranh đỏ 2020 phanh đòn bẩy → doanh số giảm → dòng tiền cạn → không trả được nợ → vỡ nợ tuần tự.
    • Khác với vỡ nợ đột ngột (Lehman): vỡ nợ từ từ trong 2 năm cho phép thị trường hấp thụ dần, hạn chế domino.

  • 2023-02

    • Tham chiếu Evergrande (Trung Quốc): đàm phán với chủ nợ tổ chức dễ hơn; trái phiếu phát hành cho hàng chục nghìn nhà đầu tư nhỏ lẻ gần như bất khả thi đàm phán
    • Xin bảo hộ phá sản (Chapter 11 kiểu VN): có thêm thời gian tái cấu trúc, bán tài sản trả nợ theo thứ tự Luật phá sản; quá trình có thể kéo dài 5-10 năm
    • Tài sản đảm bảo có thể đã không còn giá trị (rừng cây, vật nuôi không còn; tài sản hình thành tương lai chưa hình thành)

  • 2021-12

    • Evergrande (tập đoàn bất động sản lớn thứ 2 Trung Quốc) bị Fitch hạ xếp hạng xuống ‘vỡ nợ giới hạn’ ngày 9/12/2021, sau khi không thanh toán được 1,2 tỷ USD trái phiếu USD đáo hạn ngày 6/11/2021 dù đã được ân hạn đến 6/12/2021 - đây là lần đầu tiên Evergrande vỡ nợ trái phiếu phát hành bằng USD
    • Evergrande có hơn 1.300 dự án tại 280 thành phố, là công ty bất động sản tư nhân nợ nhiều nhất thế giới (~300 tỷ USD); trước đó cổ đông lớn Chinese Estates Holdings (Hồng Kông) đã bán khoảng 270 triệu cổ phiếu để cắt giảm sở hữu; Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc tuyên bố vấn đề của Evergrande là hiện tượng riêng lẻ, rủi ro lan tỏa có thể kiểm soát được

  • 2021-09

    • Evergrande (305 tỷ USD nợ) tránh vỡ nợ tháng 9/2021 qua đàm phán kín với trái chủ; trái phiếu coupon 5.8% rớt còn ~20 cents/dollar; khả năng cao là debt-to-equity swap thay vì trả tiền mặt

  • 2020-12

    • Doanh nghiệp liên doanh sản xuất ô tô Mi-Lin (Mi-Lin) với BMW tại Trung Quốc có trái phiếu được xếp hạng tín nhiệm AAA nhưng vẫn rơi vào tình trạng default (không có khả năng hoàn trả) - cho thấy rủi ro vỡ nợ có thể xảy ra cả với doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm cao nhất.
    • Bài báo Nikkei Asia ví làn sóng vỡ nợ doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc là “historic relic-shattering” (kích hoạt khủng hoảng tín dụng mang tính lịch sử).
    • Cả doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đều ghi nhận xu hướng tăng các khoản nợ đến hạn không trả được - tốc độ tăng ở khối tư nhân dốc hơn nhưng quy mô khối nhà nước lớn hơn.

Backlinks