Tóm tắt
Anh Nguyễn Văn Hoàng (Giám đốc kiểm toán, SS Global) giải thích 3 loại kiểm toán (nhà nước, nội bộ, độc lập); ai bắt buộc phải kiểm toán BCTC theo Luật 2011; cập nhật Nghị định 90/2025 bổ sung nhóm “doanh nghiệp lớn” phải kiểm toán; hậu quả không kiểm toán; quy trình thực tế.
Outline / Ý chính
- Ba loại kiểm toán: (1) Kiểm toán nhà nước (trực thuộc UBTVQH, kiểm tra đơn vị dùng ngân sách), (2) Kiểm toán nội bộ (bộ phận trong doanh nghiệp), (3) Kiểm toán độc lập (công ty kiểm toán được BTC cấp phép).
- Kiểm toán độc lập: thực hiện bởi công ty kiểm toán hoặc chi nhánh nước ngoài; kiểm toán viên phải có chứng chỉ và đăng ký hành nghề.
- Đối tượng bắt buộc kiểm toán (Luật 2011 + sửa đổi): FDI, tổ chức tín dụng, bảo hiểm, tái bảo hiểm, công ty đại chúng, tổ chức phát hành, công ty chứng khoán, doanh nghiệp nhà nước, và từ 2025 - doanh nghiệp lớn theo Nghị định 90.
- Nghị định 90/2025: doanh nghiệp lớn = thỏa 2/3 tiêu chí: (1) >200 lao động BHXH bình quân, (2) doanh thu >300 tỷ/năm, (3) tổng tài sản >100 tỷ. Áp dụng từ 2025 dựa trên BCTC 2024.
- Nếu 2 năm liên tiếp không thỏa 2/3 tiêu chí → không cần kiểm toán năm tiếp theo.
- Hậu quả không kiểm toán: cơ quan thuế không nhận BCTC, cơ quan chủ quản không chấp nhận, ngân hàng không giải ngân, Sở GDCK cảnh báo/hạn chế giao dịch/hủy niêm yết; phạt hành chính 4-50 triệu + khắc phục hậu quả.
Khái niệm trích xuất
- Kiểm toán độc lập - định nghĩa, đối tượng bắt buộc, ý kiến kiểm toán; Nghị định 90 mở rộng đối tượng sang doanh nghiệp lớn từ 2025
- Kiểm toán nội bộ - phân biệt với kiểm toán độc lập: bộ phận trong nội bộ tổ chức, không phải dịch vụ bên ngoài
- Báo cáo tài chính hợp nhất - vai trò BCTC đã kiểm toán đối với cơ quan thuế, ngân hàng, sở GDCK, cơ quan chủ quản