Áp lực tỷ giá

5 min read

Key takeaway

Áp lực tỷ giá USD/VND duy trì khi chênh lệch lãi suất USD - VND còn lớn và Fed chưa có lộ trình giảm lãi suất rõ ràng, buộc NHNN phải phối hợp đồng bộ ba công cụ: cung vàng, dự trữ ngoại hối, và lãi suất điều hành.

WHAT

Áp lực tỷ giá là tình trạng đồng nội tệ có xu hướng mất giá so với USD, buộc ngân hàng trung ương phải can thiệp. Tỷ giá tăng (VND yếu đi) làm tăng chi phí nhập khẩu và nợ ngoại tệ, tạo thêm áp lực lạm phát. Biểu hiện: tỷ giá NHTM áp sát hoặc vượt trần NHNN, tỷ giá tự do cao hơn tỷ giá chính thức.

WHY/HOW

Các nguồn áp lực tỷ giá:

  1. Chênh lệch lãi suất: lãi suất Mỹ cao hơn Việt Nam → dòng tiền có xu hướng chảy sang USD
  2. Nhập siêu: nhu cầu mua USD để thanh toán nhập khẩu tăng
  3. Giá vàng tăng cao: NHNN phải bán USD để mua vàng bình ổn, làm cạn dự trữ ngoại hối
  4. Kỳ vọng thị trường: nếu Fed không giảm lãi suất sớm, chênh lệch lãi suất kéo dài CAN thiệp: bán USD (trực tiếp), hút VND qua tín phiếu (nâng lãi suất nội tệ), hoặc forward guidance (lý thuyết Maradona).

Cơ chế khi lãi suất nước ngoài tăng (ECB, Fed): chênh lệch lãi suất với VND giảm hoặc đảo chiều → dòng vốn có xu hướng dịch chuyển sang USD/EUR → áp lực giảm giá VND và rút vốn FDI/FII. Việt Nam ứng phó bằng cách giữ ổn định mặt bằng lãi suất điều hành (không hạ thêm) và hãm tăng trưởng tín dụng để tránh tạo thêm sức ép nội tại lên lãi suất và tỷ giá.

Notes

  • 2026-06

    • Tăng trưởng tín dụng Việt Nam 5 tháng đầu 2026 hơn 5%, trong khi tăng trưởng huy động/tiền gửi chỉ khoảng gần 3% - tín dụng tăng nhanh hơn huy động tạo sức ép lên lãi suất
    • Tỷ giá USD/VND được giữ ổn định, không trượt đáng kể từ đầu năm 2026 nhờ NHNN chủ động hãm tăng trưởng tín dụng kịp thời và phối hợp các đối sách
    • Dự phóng GDP quý 2/2026 khoảng 8,2% (AFA Capital), thấp hơn mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Việt Nam vẫn kiên định; chỉ số bán lẻ tăng 11% nhưng trừ lạm phát chỉ còn khoảng 6%, cho thấy nhu cầu tiêu dùng thực chưa mạnh như số liệu danh nghĩa

  • 2024-05

    • Nhập siêu 4 tháng đầu năm 2024 tạo áp lực bất thường (Việt Nam thường xuất siêu ~10 năm qua)
    • Giá vàng từ ~80 triệu/lượng đầu năm lên quanh 90 triệu, NHNN đấu thầu vàng → hút lượng lớn VND → căng thanh khoản ngân hàng
    • PCE của Mỹ công bố thứ Sáu 31/05 và GDP Mỹ là yếu tố quyết định kỳ vọng Fed, qua đó ảnh hưởng tỷ giá Việt Nam
    • Tỷ giá ngân hàng thương mại bán ra 25.470 đồng/USD, vượt trần NHNN 25.400 (chênh lệch ~5% so với tỷ giá trung tâm)
    • Tỷ giá tự do có khả năng quay lại ngưỡng 25.800 - mức cao nhất giai đoạn này
    • Thặng dư thương mại tháng 4/2024 chỉ hơn 1 tỷ USD, mức thấp, hạn chế khả năng cung USD tự nhiên

  • 2024-03

    • Đợt tháng 3/2024: nguyên nhân chủ yếu bên trong - giá vàng thế giới (~2.185 USD/oz) và Bitcoin (~72.000 USD) tăng mạnh kéo theo nhu cầu ngoại tệ phi chính thức; tỷ giá chợ đen lên 25.700 VND/USD, nguy cơ chạm 26.000
    • Đợt tháng 9-10/2023: nguyên nhân chủ yếu bên ngoài - DXY ~113-114, lợi suất TPCP Mỹ 5,2%, FED ‘higher for longer’; áp lực ngoại sinh mạnh hơn nhiều
    • So sánh: cùng công cụ tín phiếu nhưng quy mô và thời gian can thiệp cần thiết phụ thuộc vào nguồn gốc áp lực
    • Khi tỷ giá USD tự do vượt xa tỷ giá ngân hàng, yếu tố tâm lý khuếch đại: nhà nhập khẩu mua trước USD để phòng ngừa, đầu cơ tăng

  • 2022-12

    • VND mất giá ~9% cả năm 2022 so với USD - thấp hơn nhiều nước khu vực (CNY, JPY mất giá nhiều hơn)
    • Áp lực giảm mạnh Q4/2022 nhờ: xuất siêu 7 năm liên tiếp (thặng dư ~10 tỷ USD), kỳ vọng Fed đạt đỉnh lãi suất
    • Dấu hiệu hạ nhiệt cuối 2022: tâm lý găm giữ USD tại ngân hàng đảo chiều khi NHNN nâng lãi suất đủ cao

Backlinks