Áp lực tỷ giá đầu năm

3 min read

Key takeaway

Đầu năm mới thường tạo ra áp lực tỷ giá tạm thời tại Việt Nam do doanh nghiệp tăng nhập khẩu tư liệu sản xuất cho chu kỳ sản xuất mới, chồng lên áp lực từ chênh lệch lãi suất USD-VND.

WHAT

Áp lực tỷ giá đầu năm là hiện tượng cầu ngoại tệ (USD) tăng vào tháng 1-2 khi doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu Việt Nam cần nhập khẩu nguyên liệu, máy móc đầu vào cho kế hoạch sản xuất năm mới. Đây là yếu tố mùa vụ mang tính chu kỳ, khác với áp lực tỷ giá cuối năm (nhu cầu thanh toán hàng hóa Tết) về nguyên nhân nhưng cùng tạo ra sức ép ngắn hạn lên tỷ giá.

Yếu tố khuếch đại: khi chính sách tiền tệ nới lỏng (lãi suất VND thấp) trong khi Fed duy trì lãi suất cao, chênh lệch lãi suất âm làm VND kém hấp dẫn, nhân rộng áp lực này.

WHY/HOW

Sức ép đầu năm thường tự hóa giải sau quý 1 khi doanh nghiệp hoàn thành nhập khẩu đầu vào và bắt đầu xuất khẩu sản phẩm - đưa ngoại tệ về. NHNN thường theo dõi sát và có thể can thiệp bằng bán USD spot từ dự trữ ngoại hối nếu tỷ giá tăng quá ngưỡng tâm lý.

Nhà đầu tư cần phân biệt áp lực tỷ giá tạm thời (mùa vụ) và áp lực cấu trúc (chênh lệch lãi suất kéo dài, thâm hụt thương mại) để tránh phản ứng thái quá.

Cơ chế áp lực tỷ giá cấu trúc: chênh lệch lãi suất USD cao hơn VND tạo động lực rút vốn ra khỏi VND; khi cán cân thương mại không còn thặng dư kỷ lục, NHNN phải bán ngoại tệ can thiệp (rút VND về, giảm thanh khoản hệ thống). Khác với nghiệp vụ thị trường mở (tối đa 3 tháng), việc NHNN mua bán ngoại tệ tác động lâu dài và lớn nhất đến thanh khoản hệ thống ngân hàng.

Notes

  • 2024-01
    • USD/VND tiệm cận 24.550 đầu tháng 1/2024, tăng nhẹ từ cuối tháng 12/2023
    • Hai áp lực cộng hưởng: (1) chênh lệch lãi suất USD-VND âm do Việt Nam duy trì nới lỏng tiền tệ; (2) nhu cầu nhập khẩu đầu vào sản xuất đầu năm của doanh nghiệp
    • Fed dự kiến còn duy trì mức lãi suất cao cho đến khi có tín hiệu lạm phát tích cực hơn
    • Chênh lệch lãi suất USD-VND: Fed fund rate dự báo về 4%+ cuối 2024, lãi suất huy động VND kỳ hạn 0-3 tháng khoảng 1.5-2% - chênh lệch trên 2%, áp lực rút vốn đầu cơ vẫn còn
    • Dự báo NHNN mua được 5-10 tỷ USD trong 2024, nâng dự trữ ngoại hối lên 93-95 tỷ USD
    • Xuất siêu 2023 tăng kỷ lục do base thấp; 2024 khó duy trì thặng dư lớn khi cầu Mỹ/EU suy giảm
    • Tỷ giá VND/USD 2024: ước tính mất giá dưới 2% (vs 2.75% năm 2023) - tương đối ổn định

Backlinks