Đối tác chiến lược toàn diện Việt-Mỹ

4 min read

Key takeaway

Việt Nam và Mỹ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP) tháng 9/2023 - mở ra kỳ vọng dài hạn về FDI công nghệ cao, bán dẫn, nhưng đòi hỏi Việt Nam phải chủ động xây dựng năng lực thực sự.

WHAT

Đối tác Chiến lược Toàn diện (Comprehensive Strategic Partnership - CSP) là cấp quan hệ ngoại giao cao nhất, cam kết hợp tác trên tất cả lĩnh vực: kinh tế, an ninh, công nghệ, giáo dục. Khi Biden thăm VN tháng 9/2023, hai nước ký tuyên bố chung cam kết: tạo thuận lợi tiếp cận thị trường; hỗ trợ VN phát triển hệ sinh thái bán dẫn và đào tạo lao động công nghệ cao; giải quyết rào cản thương mại qua Hiệp định khung Thương mại-Đầu tư.

WHY/HOW

Nâng cấp CSP tạo ra cơ hội kinh tế theo cơ chế: (1) Mỹ ưu tiên chuyển dịch chuỗi cung ứng bán dẫn và công nghệ sang các đối tác CSP đáng tin cậy; (2) Doanh nghiệp Mỹ dễ dàng đầu tư hơn khi có khung pháp lý và tín hiệu chính trị rõ ràng; (3) Việt Nam được chia sẻ công nghệ và đào tạo nhân lực. Tuy nhiên, thực hiện không tự động - VN cần chủ động xây dựng nguồn nhân lực kỹ thuật, hạ tầng, và giải quyết rào cản pháp lý để biến cam kết thành thực tế.

Notes

  • 2023-09
    • Tuyên bố chung Biden-Nguyễn Phú Trọng tháng 9/2023: nâng lên CSP, cam kết hỗ trợ hệ sinh thái bán dẫn VN và đào tạo lao động công nghệ cao
    • Mỹ cam kết giải quyết rào cản tiếp cận thị trường, hỗ trợ chính sách thương mại - đầu tư
    • VN đang đối mặt đơn hàng xuất khẩu giảm (kinh tế toàn cầu chậm lại) - CSP là cú hích kỳ vọng dài hạn, chưa giải quyết ngay vấn đề ngắn hạn
    • Chuyên gia nhận định: cơ hội không tự đến - VN cần chủ động xây dựng năng lực
    • Biden thăm VN tháng 9/2023 theo lời mời chính thức của Tổng Bí thư - lần đầu tiên trong lịch sử quan hệ Việt-Mỹ
    • Chuỗi nâng cấp quan hệ: bình thường hóa 1995 (Clinton) → BTA 2001 → đối tác toàn diện 2013 (Obama) → đối tác chiến lược toàn diện 2023
    • Mỗi lần nâng cấp quan hệ đều kéo theo tăng trưởng thương mại rõ rệt: xuất khẩu sang Mỹ tăng 3 lần từ 2013, đạt 109.4 tỷ USD năm 2022
    • Kỳ vọng FDI Mỹ sẽ tăng mạnh sau nâng cấp (hiện Hàn Quốc và Nhật Bản vẫn là 2 nhà đầu tư FDI lớn nhất, Mỹ còn nhỏ tương đối so với quy mô doanh nghiệp Mỹ)
    • Video 11/9/2023: định nghĩa CSP - cấp cao nhất, cam kết lợi ích lâu dài, hỗ trợ lẫn nhau trên tất cả lĩnh vực cùng có lợi
    • Việt Nam có 5 CSP tính đến 9/2023: TQ (2008), Nga (2012), Ấn Độ (2016), HQ (2022), Mỹ (2023) - gọi là ‘Ngũ Long’
    • Tuyên bố chung 8 điểm: ưu tiên hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư và hợp tác số-KHCN-đổi mới sáng tạo; nêu đích danh ngành bán dẫn
    • TTCK âm 17 điểm ngày 11/9 dù sự kiện tích cực - tỷ giá vượt 24.000 là yếu tố trội, tác động CSP cần trung-dài hạn
    • Chuyến thăm ngắn (~1 ngày), duy nhất Vietnam Airlines ký Boeing ~10 tỷ USD; tác động FDI thực cần thêm thời gian
    • Quan hệ nhảy 2 bậc (từ đối tác toàn diện lên CSP) - bất ngờ với nhiều chuyên gia vì tốc độ nâng cấp nhanh hơn dự kiến
    • Ưu tiên hội nghị cấp cao VN-Mỹ 11/9/2023: công nghệ cao, điện tử bán dẫn, đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo, R&D, trung tâm tài chính

Backlinks