Key takeaway

Bong bóng dot-com (2000) là ví dụ điển hình của định giá phi lý khi kỳ vọng tăng trưởng internet thổi phồng giá cổ phiếu công nghệ xa rời lợi nhuận thực - kết thúc bằng sụp đổ thị trường mạnh.

WHAT

Cuối thập niên 1990, các công ty hoạt động trong lĩnh vực internet được định giá cực cao bất chấp chưa có doanh thu - chỉ cần đăng ký tên doanh nghiệp có chữ ‘.com’ đã có thể được định giá hàng chục triệu USD. Bong bóng nổ năm 2000 sau sự kiện Y2K làm thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh.

WHY/HOW

Cơ chế: kỳ vọng tăng trưởng đột phá (internet) vượt xa thực tế tạo ra FOMO và định giá phi lý. Khi thực tế không theo kịp kỳ vọng, bong bóng nổ. Pattern lặp lại: AI hiện tại (2024) có điểm tương đồng - trend rõ nhưng phải 2-3 năm nữa mới phản ánh vào lợi nhuận thực.

Notes

  • 2024-07

    • So sánh AI bubble hiện tại với dot-com 2000: cổ phiếu công nghệ overbought, kết quả Q2 không đạt kỳ vọng (FPT +20% so cùng kỳ nhưng thị trường đã định giá cao hơn nhiều)
    • Sự kiện CrowdStrike 7/2024 gợi nhắc Y2K - một sự cố kỹ thuật có thể làm rung chuyển niềm tin vào hệ thống công nghệ tập trung
  • 2023-02

    • Tọa đàm 2/2023 so sánh trực tiếp: làn sóng cổ phiếu/token AI giống bong bóng dot-com cuối 1990s - nhà đầu tư đổ xô mua mà không hiểu công nghệ
    • Meta lỗ 10 tỷ USD năm 2021 và >9 tỷ USD trong 3 quý 2022 cho metaverse - ví dụ công nghệ hype dẫn đến thiệt hại thực