Cơ cấu nền kinh tế và tăng trưởng chứng khoán

5 min read

Key takeaway

Cơ cấu nền kinh tế - tỷ trọng công nghệ tạo giá trị vs. sản xuất gia công và BĐS - quyết định khả năng tăng trưởng dài hạn của thị trường chứng khoán; chứng khoán chỉ phản ánh giá trị doanh nghiệp, mà giá trị doanh nghiệp phụ thuộc vào mô hình kinh doanh và thị trường khách hàng của nó.

WHAT

Không phải lãi suất thấp hay chính sách kích thích, mà cơ cấu nền kinh tế mới là nền tảng quyết định xu hướng dài hạn của thị trường chứng khoán. Nền kinh tế dựa vào:

  • Công nghệ và dịch vụ số (thị trường khách hàng toàn cầu, biên lợi nhuận cao, khả năng chuyển chi phí lạm phát sang người dùng): Microsoft, Google, Nvidia, Meta - chứng khoán Mỹ tăng mạnh dù lãi suất cao.
  • Sản xuất gia công và BĐS (chi phí nhân công cạnh tranh, đất đai): nhạy cảm với nhân khẩu học, địa chính trị, chu kỳ lãi suất - đặc trưng Trung Quốc và một phần Việt Nam.

WHY/HOW

Nền kinh tế Trung Quốc có ~33% GDP từ sản xuất công nghiệp (gia công) và ~25% từ BĐS (kể cả ngành phụ trợ). Khi cả hai trụ cột này gặp vấn đề (chi phí lao động tăng vì dân số già, đơn hàng dịch chuyển sang Ấn Độ/Đông Nam Á, khủng hoảng BĐS), không có chính sách tiền tệ nào đủ mạnh để kéo thị trường chứng khoán lên bền vững. Ngược lại, Mỹ dù lãi suất tăng cao, S&P500 vẫn tăng vì phần lớn vốn hóa nằm ở công ty công nghệ có lợi nhuận tăng trưởng và khách hàng toàn cầu. Bài học cho nhà đầu tư: khi lựa chọn cổ phiếu, ưu tiên doanh nghiệp có mô hình kinh doanh tạo giá trị thực (sản phẩm, dịch vụ, công nghệ) hơn là doanh nghiệp chu kỳ (BĐS, ngân hàng) vốn phụ thuộc vào dòng tiền và tài sản cầm cố.

Notes

  • 2024-02

    • Sản xuất công nghiệp chiếm ~33% GDP Trung Quốc, PMI sản xuất duy trì dưới 50 điểm trong phần lớn năm 2023 sau một đợt bật tạm thời khi bỏ Zero-Covid
    • Mỹ lãi suất cao (Fed Funds ~5,5%) nhưng Nasdaq vẫn tăng mạnh do các công ty Magnificent 7 (Apple, Microsoft, Nvidia, Alphabet, Meta, Amazon, Tesla) tăng doanh thu và lợi nhuận
    • Nhật Bản tăng mạnh (đến đỉnh mới sau 34 năm) dù lãi suất âm - phản ánh cơ cấu xuất khẩu công nghiệp cao cấp và đồng yên yếu tạo lợi thế cạnh tranh
    • Chứng khoán Mỹ chủ yếu là doanh nghiệp công nghệ toàn cầu niêm yết; chứng khoán Việt Nam chủ yếu là ngân hàng + BĐS + sản xuất chu kỳ
    • Năm 2023 là năm IPO rất ít ở Việt Nam - thiếu doanh nghiệp mới chất lượng cao gia nhập sàn
    • Dự báo: nếu không thay đổi cơ cấu doanh nghiệp trên sàn, VN-Index sẽ tiếp tục quanh ngưỡng cũ trong 10 năm tới

  • 2024-01

    • Mỹ: khối công nghệ chiếm phần lớn S&P 500, tăng mạnh kể cả khi Fed nâng lãi suất - bài học cho Việt Nam và Trung Quốc
    • Trung Quốc đang dịch chuyển từ bất động sản sang công nghệ cao (xe điện, pin, năng lượng tái tạo) theo mô hình tương tự
    • Việt Nam: các cổ phiếu tăng 5 lần trong 5 năm đến từ ngành cơ bản như công nghệ, nông nghiệp, sản xuất - không phải bất động sản
    • Định hướng ‘xanh và số’ được đề xuất như cơ cấu mục tiêu cho kinh tế Việt Nam

  • 2023-12

    • VN-Index tháng 12/2023 vẫn thấp hơn đỉnh tháng 2/2007 (1.172 điểm) - 16 năm không vượt đỉnh cũ
    • Dow Jones: 700 điểm (2008) lên 37.000 điểm (12/2023) - tăng 52 lần; VN-Index gần như đứng yên
    • Nguyên nhân: 57% vốn hóa TTCK Việt Nam là ngân hàng và BĐS - lĩnh vực chu kỳ cao, không tạo giá trị như công nghệ
    • Năm 2008 Dow Jones bao gồm khai khoáng và ngân hàng; Facebook, Apple, Tesla gần như chưa đáng kể - đây chính là lý do Dow Jones tăng mạnh sau đó
    • Việt Nam cần chuyển dịch cơ cấu từ ngân hàng/BĐS sang sản xuất tạo giá trị và xuất khẩu xanh để TTCK có thể tăng bền vững

Backlinks