Key takeaway

CBDC là đồng tiền số do ngân hàng trung ương phát hành trên nền tảng blockchain, có tính pháp định đầy đủ và có thể lập trình được - khác căn bản so với tiền mặt hay tiền điện tử thông thường.

WHAT

CBDC (Central Bank Digital Currency) là đồng tiền số do ngân hàng trung ương phát hành, sử dụng công nghệ sổ cái phân tán, có giá trị pháp định tương đương tiền mặt. Có 3 loại: retail CBDC (tới người dùng cuối), wholesale CBDC (giữa các ngân hàng), và cross-border CBDC (xuyên quốc gia).

WHY/HOW

CBDC có 3 đặc tính nổi bật so với tiền truyền thống: (1) chia nhỏ vô hạn (không bị giới hạn bởi mệnh giá nhỏ nhất); (2) có thể truyền thẳng từ ngân hàng trung ương tới người dùng cuối mà không qua ngân hàng thương mại trung gian; (3) có thuộc tính lập trình - tiền có thể gắn điều kiện sử dụng (programmable money). Chi phí phát hành tiền mặt ước tính ~1% GDP, CBDC giúp giảm chi phí này. Đặc biệt hữu ích cho các nước đang phát triển như Việt Nam để tăng tài chính toàn diện (financial inclusion) - người không có tài khoản ngân hàng vẫn tiếp cận được qua điện thoại.

Notes

  • 2021-08

    • 86% ngân hàng trung ương thế giới đang nghiên cứu CBDC tính đến 8/2021; Singapore MAS tổ chức cuộc thi thiết kế CBDC giai đoạn 2
    • Đội xVision Việt Nam tham gia cuộc thi CBDC Singapore MAS 2021, đề xuất giải pháp đa lớp với 3-4 thành phần kiến trúc
    • Campuchia triển khai hệ thống Bakong (CBDC) giúp số lượng người dùng dịch vụ tài chính điện tử tăng đáng kể
  • 2021-05

    • Trung Quốc thử nghiệm e-CNY tại Tô Châu - tỷ giá 1:1 nhân dân tệ, 100% kỹ thuật số
    • Fed Mỹ tuyên bố cân nhắc CBDC là ưu tiên trong thời gian tới
    • Thái Lan và nhiều NHTW châu Á đang phát triển CBDC riêng
    • Thanh toán xuyên biên giới giữa các CBDC có thể bỏ qua hệ thống SWIFT/BIS truyền thống