Chuỗi giá trị ODM OBM

4 min read

Key takeaway

Chuyển từ gia công thuần (OEM) sang tự thiết kế (ODM) rồi tự xây thương hiệu (OBM) giúp doanh nghiệp sản xuất leo lên các nấc giá trị cao hơn trong chuỗi, tăng biên lợi nhuận và sức cạnh tranh.

WHAT

Trong sản xuất xuất khẩu (điển hình là dệt may), có ba nấc giá trị: OEM (gia công theo đơn đặt hàng, chỉ bán công lao động, biên lợi nhuận thấp nhất), ODM (Original Design Manufacturer - doanh nghiệp tự thiết kế sản phẩm, chữ D là design, gia tăng giá trị thặng dư) và OBM (Original Brand Manufacturer - doanh nghiệp sở hữu và bán dưới thương hiệu riêng, giá trị cao nhất). TNG đã dịch chuyển từ gia công thuần sang ODM và hướng tới chủ động nguyên liệu (bông, vải, sợi trong nước).

WHY/HOW

Gia công thuần chỉ tận dụng lao động giá rẻ nên biên lợi nhuận trên mỗi sản phẩm rất thấp và dễ bị thay thế. Khi nắm khâu thiết kế (ODM) và thương hiệu (OBM), doanh nghiệp giữ lại phần giá trị lớn nhất của chuỗi, đồng thời hoàn thiện chuỗi để giảm phụ thuộc vào đối tác. Chủ động nguyên liệu đầu vào còn giúp đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ - yếu tố then chốt khi đàm phán thuế quan, vì các thị trường như Mỹ rất ngại Việt Nam trở thành trạm trung chuyển hàng hóa và nguyên liệu. Nhờ vậy, doanh nghiệp tăng sức chống chịu trước biến động thuế và có thể chuyển dịch đơn hàng sang thị trường khác.

Notes

  • 2026-03

    • TNG lọt Top 3 nhà cung cấp toàn cầu của Decathlon từ T10/2024; doanh thu Decathlon CAGR 21% (2017-2024) - minh chứng leo lên chuỗi giá trị cao hơn thuần gia công.
    • Đáp ứng trọn bộ 17 tiêu chí ESG của LHQ (nhà máy xanh LOTUS Bạc, 100% BioMass, điện mặt trời) - điều kiện bắt buộc để vào chuỗi cung ứng thể thao cao cấp EU.
    • Quy định ESPR EU (hiệu lực 7/7/2024): từ giữa 2026, EU phạt hàng tồn kho không bán, buộc retailers rút ngắn leadtime - lợi thế cho nhà sản xuất ODM có năng lực giao hàng nhanh.
    • Chiến lược trung hạn TNG: mở rộng phân khúc sản phẩm cao cấp và ODM (từ CMT sang FOB cấp 2 và ODM) để cải thiện biên lợi nhuận gộp hiện ~14,6-16%.

  • 2025-07

    • OEM: gia công thuần, biên lợi nhuận thấp nhất; ODM: tự thiết kế (D = design); OBM: tự xây thương hiệu, giá trị cao nhất.
    • Điểm yếu cố hữu của dệt may Việt Nam: không chủ động nguyên liệu, doanh nghiệp FDI thường nhập vải/sợi từ công ty mẹ ở nước ngoài.
    • Chủ động nguyên liệu trong nước giúp đáp ứng yêu cầu nguồn gốc xuất xứ, tránh bị coi là trạm trung chuyển khi đàm phán thuế.
    • Hạn chế của tạm nhập tái xuất: chỉ giữ khâu gia công giá trị thấp.

  • 2023-09

    • EVFTA tạo cửa vào thị trường EU ưu đãi thuế - điều kiện kèm: yêu cầu xuất xứ nội địa hóa cao, thúc đẩy DN tự chủ nguyên liệu và leo lên ODM để đáp ứng
    • Tiêu chuẩn ESG và bền vững (sustainability) là yếu tố ‘tầm thường hóa ngành’ - không có không vào được chuỗi cung ứng thể thao/thời trang EU, vừa là rào cản gia nhập vừa là lợi thế cho DN đã đầu tư
    • Môi trường vĩ mô ảnh hưởng chiến lược leo thang: GDP VN 6-6,5% (2024F), CPI 3,8%, tỷ giá USD/VND - ổn định vĩ mô tạo điều kiện DN đầu tư nâng cấp dài hạn

Backlinks