Key takeaway

Chuỗi giá trị dầu khí chia 3 phân khúc với mức độ nhạy cảm với giá dầu và thời điểm hưởng lợi khác nhau - thượng nguồn hưởng lợi nhanh nhất, hạ nguồn phụ thuộc crack spread, dịch vụ kỹ thuật hưởng lợi chậm nhất qua chu kỳ E&P capex.

WHAT

Ngành dầu khí Việt Nam chia thành 3 phân khúc theo chuỗi giá trị:

  • Thượng nguồn (Upstream - E&P): tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí. Doanh nghiệp tiêu biểu: PVN, PVEP, Vietsovpetro, Murphy. Dịch vụ hỗ trợ: PVS (EPCI/M&C, FSO/FPSO), PVD (cho thuê giàn khoan), PVB (kho nổi).
  • Trung nguồn (Midstream): xử lý, vận chuyển, lưu trữ khí. Doanh nghiệp: GAS (đường ống khí, kho LNG), PJT, PVP, PVT (vận tải dầu thô và sản phẩm).
  • Hạ nguồn (Downstream): lọc hóa dầu và phân phối. Doanh nghiệp: BSR (Bình Sơn Refining), PLX (Petrolimex), OIL, PGD, các công ty phân phối khí thấp áp (PGC, CNG). Ngoài ra có nhóm dịch vụ phụ trợ (PXS, PVC, PXT) và hóa chất/phân bón (DPM, DCM - sử dụng khí đầu vào).

WHY/HOW

Vị trí trong chuỗi giá trị quyết định mức độ nhạy cảm với giá dầu:

  • Thượng nguồn (khai thác): hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu cao; khi giá dầu tăng, biên lợi nhuận mở rộng ngay do giá bán tăng trong khi chi phí khai thác gần cố định.
  • Hạ nguồn (lọc hóa dầu): hưởng lợi hoặc chịu rủi ro từ biến động crack spread; giá dầu thô tăng có thể thu hẹp biên nếu crack spread không theo kịp.
  • Dịch vụ kỹ thuật/khoan (PVS, PVD): hưởng lợi chậm nhất - cần giá dầu cao kéo dài ít nhất 6-12 tháng để chủ mỏ phê duyệt ngân sách E&P mới và triển khai dự án. Bảng cân đối tài chính cũng phân hóa theo phân khúc: thượng/trung nguồn (GAS, PVB) thường có bảng cân đối mạnh (nợ thấp, cash cao), hạ nguồn (PLX, PVC) nợ/vốn cao hơn.

Notes

  • 2023-09
    • Sơ đồ chuỗi giá trị VN: thượng nguồn (PVT, PVS, POS), trung nguồn (GAS, PJT, PVP, PDV, PLC, BSR), hạ nguồn (PLX, OIL, PGD, PGS, PSH, CNG, PGC, PGB, PGV)
    • Bảng cân đối tài chính phân hóa: nợ/vốn GAS 6,6%, PVS 10,3%, PVD 24,9% (thấp) vs PLX 66,6%, PVC 79,7% (cao); cash ratio GAS 3,25x, PVB 4,45x vs PLX 0,63x
    • Vốn hóa ngành (31/07/2023): GAS lớn nhất 194.457 tỷ đồng, PLX 52.730 tỷ, BSR 60.770 tỷ, PVS 16.442 tỷ, PVD 14.564 tỷ, OIL 11.687 tỷ, PVT 7.638 tỷ
  • Dầu khí